O’qituvchi boshqa maktabdan dars olish uchun o’rindoshlik shartnomasi tuzadi

Bir stavkada ishlovchi o'qituvchi boshqa ta'lim muassasasidan ham dars olishi mumkinmi? Bu savol amalda juda ko'p beriladi: maktabdagi 20 soat dars bilan birga qo'shimcha ish qidirgan pedagoglar asosiy ish joyidan kun bo'shatib olishni so'raydi, ammo bu yo'l qonunchilikda nazarda tutilmagan. Javobning mazmuni shunday: imkoniyat bor, lekin u kun bo'shatish orqali emas, o'rindoshlik asosidagi mehnat shartnomasi orqali ochiladi.

Savolning amaliy ko'rinishi quyidagicha: o'qituvchining maktabda haftasiga 20 soat darsi bor, farzandlari kontrakt asosida o'qiydi, shu sababli u qo'shimcha daromad izlaydi. Muammo shundaki, kasbiy rivojlanish kunlari (savolda KRK va KRS deb atalgan kunlar va soatlar) boshqa joydagi darslar uchun bo'sh vaqt hisoblanmaydi, bir kunlik bo'sh vaqtga esa boshqa muassasadan yuklama chiqmaydi.

Mehnat kodeksining 184-moddasi va ish vaqti normasi

Mehnat kodeksining 184-moddasiga ko'ra ishi yuqori darajadagi ruhiy, aqliy va asabiy zo'riqish bilan bog'liq bo'lgan xodimlar — jumladan pedagoglar — uchun ish vaqti haftasiga ko'pi bilan 36 soat qilib belgilangan. Bu norma keyingi barcha hisob-kitoblar uchun asos bo'ladi.

Bir stavka hisobidagi yillik yuklama

Umumiy o'rta ta'lim muassasalari bo'yicha namunaviy yillik ish rejasini shakllantirish tartibi pedagogning dars soatlarini umumiy yillik yuklama — 1 548 soat (yiliga 43 hafta, haftasiga 36 soat, kuniga 6 soat) hisobidan tarifikatsiya qilishni belgilaydi. Bunda bir stavka miqdoridagi yuklama 5–11-sinflarda haftasiga 20 soat darsni tashkil qiladi, bir oyda esa 154,8 soat, bir yilda 1 548 soat yuklama to'planadi.

• Bir stavka — 5–11-sinflarda haftasiga 20 soat dars;
• Haftalik ish vaqti — 36 soat, kuniga 6 soat ish joyida;
• Oylik yuklama — 154,8 soat, yillik — 1 548 soat.

Kasbiy rivojlanish kuni qoidalari

Prezidentning 2024-yil 21-iyundagi PQ–231-son qarori hamda Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining 2024-yil 7-avgustdagi 246-son buyrug'i bilan tasdiqlangan tartibga ko'ra, kasbiy rivojlanish kunlari tegishli fan o'qituvchilari uchun kasbiy rivojlantirish tadbirlarida ishtirok etadigan ish kuni hisoblanadi. Bu vaqtda o'qituvchini maktabdagi dars mashg'ulotlariga va boshqa tadbirlarga jalb qilish mumkin emas, o'sha kunlar uchun dars jadvaliga dars ham qo'yilmaydi. Tadbirlarda ishtirok etmaslik esa ishga kelmaganlik sifatida qayd etiladi va ish haqi shunga mos hisoblanadi.

Aynan shu sababli kasbiy rivojlanish kuni o'qituvchi uchun boshqa muassasada dars o'tish imkonini beruvchi bo'sh kun emas — u belgilangan maqsadga sarflanadi. Kasbiy rivojlanish kunlari tartibi haqida alohida postda batafsil yozilgan.

Asosiy ish joyidan 2 kun bo'shatish bo'yicha xulosa

Shu asosda xulosa aniq: pedagog xodim boshqa ta'lim muassasasidan dars soatlari olishi uchun asosiy ish joyidan ikki kunni bo'shatib olishga huquqi yo'q. Buning sababi ikki qavatli — ish vaqti normasi va kasbiy rivojlanish kunlarining majburiy tartibi.

O'rindoshlik asosidagi ish shartlari

Muammoning qonuniy yechimi bor: o'qituvchi maktab direktori bilan kelishgan holda boshqa ta'lim muassasasida tashqi o'rindoshlik asosida ishlashi mumkin. Sababi — sinflarni komplektlash va tarifikatsiya ro'yxatlarini shakllantirish tartibi to'g'risidagi nizom o'qituvchilarga 1,5 stavkagacha ishlashga ruxsat beradi.

O'rindoshlik — xodim o'zining asosiy ishidan tashqari, alohida mehnat shartnomasi shartlari bo'yicha, asosiy ishidan bo'sh vaqtida boshqa muntazam haq to'lanadigan ishni bajarishi. Mehnat kodeksining 432-moddasiga ko'ra bu ish asosiy ish joyida (ichki o'rindoshlik) yoki boshqa ish beruvchida (tashqi o'rindoshlik) bajarilishi mumkin. Faqat bir cheklov bor: o'rindoshlik asosidagi ish davomiyligi shu toifadagi xodimlar uchun belgilangan ish vaqti normasining yarmidan oshmasligi kerak.

Mehnat kodeksining 435-moddasiga ko'ra o'rindoshlik to'g'risidagi mehnat shartnomalari qonunchilikka zid bo'lmasa, bir yoki bir nechta ish beruvchi bilan ham tuzilishi mumkin. Amalda esa hamma narsa asosiy ish joyi bilan kelishuvga bog'liq: qo'shimcha yuklama asosiy ish jadvaliga zid bo'lmasligi kerak. O'qituvchining ishga qabul qilinishiga oid talablar attestatsiya va ish stajiga oid qoidalarda ham o'z aksini topgan.