Gruziyalik pedagog Amonashvili kechikkan o’quvchini tanbeh qilmagan

O'quvchi darsga 20 daqiqa kechikib kelsa, o'qituvchi odatda tanbeh berishga odatlangan. Gruziyalik pedagog Shalva Aleksandrovich Amonashvili esa bunday holatda ham boshqacha yo'l tutgan: ta'kidlanishicha, u kechikkan o'quvchisini “bolajonim, keldingmi, darsga kir; to'g'risini aytsam, sensiz darsni boshlash qiyin bo'lib turgan edi” deb kutib olgan.

Ma'lumotlarda qayd etilishicha, o'quvchi necha marta kechiksa ham u bolani urishmasdan, faqat psixologik yo'l bilan ta'sir ko'rsatgan. Natijada o'quvchilar uning darslariga kechikmaslikka harakat qilgan.

Gumanistik pedagogikaning asosiy talablari

Amonashvili pedagogikada inson shaxsiyatini gumanizm uslubiyati bilan tarbiyalash konsepsiyasini yaratgan. Uning yondashuvida quyidagilar asosiy o'rinda turadi:

• O'qituvchi qonunlari — bolani sevish, bolani tushunish, bolaga optimizm bilan qarash;
• Tamoyillar — bola atrofidagi muhitni insoniylashtirish, uning shaxsini hurmat qilish, shakllanish jarayonida sabr-toqatli bo'lish;
• Vasiyatlar — bolaning cheksizligiga, o'z pedagogik qobiliyatiga, gumanistik yondashuv kuchiga ishonish;
• O'qituvchining shaxsiy fazilatlari — mehribonlik, samimiylik va sadoqat.

Biz bolalarni qanday bo'lsa shunday sevishimiz kerak. Bolalarni tushunish — ularning o'rnida bo'lish demakdir.

Shalva Amonashvili

Pedagog haqida

Shalva Amonashvili 1931-yil 8-martda Tbilisida tug'ilgan. Tbilisi davlat universitetini tamomlagan, pedagogik faoliyatini 1952-yilda boshlagan. 1960-yilda pedagogika fanlari nomzodi, 1972-yilda psixologiya fanlari doktori ilmiy darajasini olgan, 1989-yildan Pedaogika fanlari akademiyasi akademigi. 1998-yildan Moskva shahar pedagogika universitetida gumanistik pedagogika laboratoriyasiga rahbarlik qilgan, 2001-yilda Xalqaro gumanistik pedagogika markaziga asos solgan.

Uning “Salom, bolalar!” (1983), “Qanday yashayapsizlar, bolalar?” (1986), “Gumanistik pedagogika haqida mulohazalar” (1996), “Hayot maktabi” (1996) kabi asarlari bir qancha tillarga tarjima qilingan.

Manbalarda qayd etilishicha, Amonashvili maktab yillarida namunali o'quvchilar qatoriga kirmagan, biroq ona tili va adabiyot fani o'qituvchisining pedagogik mahorati tufayli maktabni a'lo baholarga tamomlagan. Shuningdek, o'qituvchi o'qituvchining darsga kechikkan o'quvchini izlab chiqish majburiyati yo'qligi haqida ham yozgan edik.