Surdopedagogika qayta tayyorlovi korreksion sinfda dars huquqini beradi

Eshitishida nuqsoni bor bolalar internatida korreksion fandan dars berayotgan, biroq bu yilgi taqsimotda “dars bera olmaysiz” degan javob olgan o‘qituvchi uchun muhim tushuntirish. Quyida mazkur holat bo‘yicha huquqiy izoh keltirilgan.

Savolda o‘qituvchining mutaxassisligi maktabgacha ta’lim va bolalar sport o‘qituvchisi, boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchisi hamda surdopedagogika yo‘nalishida qayta tayyorlovdan o‘tganligi, shuningdek defektologiya bo‘yicha 2 toifaga ega ekanligi va 33 yillik ish staji borligi aytilgan.

Nizom qoidalari

Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 12-oktyabrdagi 638-son qarori bilan tasdiqlangan “Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun davlat ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari to‘g‘risida”gi nizom bunday muassasalar faoliyatini tartibga soladi.

Nizomning 44-bandida ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasida o‘qituvchi va tarbiyachi lavozimida faoliyat yuritishi mumkin bo‘lganlar belgilangan:

• Korreksion pedagogika va defektologiya sohasi bo‘yicha oliy ma’lumotli maxsus pedagoglar (surdopedagogika, tiflopedagogika, oligofrenopedagogika va logopediya mutaxassislari);
• Eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar uchun muassasalarda imo-ishora tilini biladigan pedagoglar;
• Muassasa faoliyat turi (sohasi) bo‘yicha tegishli qayta tayyorlashdan o‘tgan mutaxassis xodimlar.

Qayta tayyorlash diplomi qo‘shimcha huquq beradi

Adliya vazirligidan 2026-yil 16-aprelda 3819-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan “Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun davlat ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi to‘g‘risida”gi nizom bu jarayonni tartibga soladi. Nizomning 13-bandida ham dars berish uchun maxsus pedagogdan korreksion pedagogika va defektologiya sohasi bo‘yicha oliy ma’lumot yoki muassasa faoliyat turi bo‘yicha tegishli qayta tayyorlashdan o‘tganlik talab etilishi belgilangan.

Demak, agar o‘qituvchida surdopedagogika bo‘yicha kasbiy qayta tayyorlash diplomi mavjud bo‘lsa, u ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasasidagi tegishli dars soatlariga da’vogarlik qilishi mumkin.

Bunda o‘qituvchining II malaka toifasi ham dars soatlarini taqsimlashda hisobga olinadigan ustuvor ko‘rsatkich hisoblanadi. Qayta tayyorlash diplomi esa eshitishida nuqsoni bor bolalar internatida dars berish huquqini beradi.

Dars taqsimoti tartibi

Qoidaga ko‘ra, ikkinchi malaka toifasiga ega maxsus pedagoglarga oliy va birinchi malaka toifasiga hamda milliy yoki xalqaro tan olingan sertifikatga ega bo‘lgan maxsus pedagoglardan keyingi o‘rinda dars soatlari ajratiladi. Ya’ni dars taqsimoti malaka va sertifikat darajasiga qarab tartiblangan.

Shuningdek, o‘qituvchida mavjud bo‘lgan malaka toifasi boshqa pedagoglarga nisbatan maxsus darslar taqsimotiga ham ta’sir ko‘rsatadi. Maxsus ta’lim bo‘yicha qo‘shimcha imtiyozlar alohida ta’lim ehtiyoji bo‘lgan bolalar uchun yangi imtiyozlar joriy etilishi haqidagi xabarda ham keltirilgan. Biz maxsus ta’lim sohasidagi huquqiy masalalar bo‘yicha tahliliy ma’lumotlarni kuzatib boramiz.