AQShda tahsil olayotgan xorijlik talabalar uchun yangi xabar bor. Ichki xavfsizlik vazirligi (DHS) ishlash ruxsati dasturiga katta miqdordagi to’lov kiritishni taklif qildi: dastlabki ruxsat uchun 70 ming dollar, keyingi uzaytirishlar uchun esa 30 ming dollar. Taklif hali kuchga kirmagan, avval jamoatchilik muhokamasidan o’tishi kerak.
Gap AQShda o’qiyotgan talabalar uchun eng ommabop ishlash yo’llaridan biri — Optional Practical Training (OPT) dasturi haqida bormoqda. U talabaga o’z mutaxassisligi yo’nalishida vaqtincha ishlashga ruxsat beradi. Dastur o’qish davomida ham, uni tamomlagandan keyin ham qo’llaniladi.
Amaldagi tartibga ko’ra, talaba har bir ta’lim bosqichida 12 oygacha ishlashi mumkin. Fan, texnologiya, muhandislik yoki matematika — STEM yo’nalishlarida diplom olgan bitiruvchilarga qo’shimcha 24 oy beriladi. Dasturda qatnashish uchun ta’lim muassasasining vakolatli xodimi tavsiyasi va AQSh Fuqarolik va immigratsiya xizmatidan (USCIS) ishlashga ruxsatnoma talab qilinadi.
Dastur ishtirokchilariga yangi to’lovlar
Vazirlik taklifida to’lov ikki bosqichda belgilanmoqda. Birinchisi — dastlabki ishlash ruxsatnomasi uchun har bir talabaga 70 ming dollar. Ikkinchisi — dasturni har safar uzaytirishda 30 ming dollar. Hozir esa ayni shu ruxsat uchun taxminan 500 dollar to’lanadi.
Rasmiy hujjatga ko’ra, to’lov har bir F-1 vizasi egasi uchun hisoblanadi. Amerikalik nashrlarning yozishicha, qoida yakuniy tasdiqlansa, to’lovni universitet va kollejlar talabani dasturga tavsiya qilganda to’lashi kutilmoqda.
Taklif ortidagi rasmiy sabablar
DHS yangi to’lovlarni firibgarlik va suiiste’mollikka qarshi kurash, immigratsiya tizimi ishonchini mustahkamlash hamda amerikalik ishchilarni himoya qilish bilan izohlaydi. Vazirlik ma’lumotlariga ko’ra, ayrim ta’lim muassasalari, vakolatli xodimlar va ish beruvchilar talablarga javob bermaydigan ish joylari hamda vizani saqlab qolish uchun pul to’lash sxemalaridan foydalangan.
Amerikalik ishchilar arzon xorijiy ishchi kuchini yetkazib beruvchi tizim bilan raqobatlashishga majbur bo’lmasligi kerak
AQSh Ichki xavfsizlik vazirligi vakili
2024-yilda OPT va STEM OPT dasturlari doirasida qariyb 290 ming talabaga ishlash ruxsati berilgan. Vazirlik yangi to’lov dastur ishtirokchilari sonini kamaytiradi deb kutmoqda.
Qoida hali kuchga kirmagan
Hujjat hozircha taklif shaklida. Jamoatchilik muhokamasi uchun 30 kun berilgan: istaganlar fikrlarini regulyatsiya portalsi orqali yuborishi mumkin. Shundan keyingina yakuniy qoida qabul qilinadi. To’lov kuchga kirgunga qadar dasturga qabul qilingan talabalarga u ta’sir qilmaydi.
Taklif sudda jiddiy to’siqlarga uchrashi kutilmoqda. Xalqaro mutaxassislarni jalb qilishni qo’llab-quvvatlovchi Talent Mobility Fund tashkiloti direktori Dag Randning fikricha, vazirlik bunday to’lovni undirish vakolatiga ega emas va qoida sudlarda bekor qilinishi mumkin — avvalroq H-1B vizasi uchun 100 ming dollarlik to’lov ham xuddi shunday yakun topgan.
O’zbekistonlik talabalarga ta’siri
AQShda tahsil olayotgan o’zbekistonlik talabalar ham F-1 vizasi egasi sifatida shu talablarga bo’ysunadi. Yangi to’lovlar kuchga kiravermay turib, qaror yakuniy hujjat sifatida e’lon qilinishini va unga qarshi huquqiy choralar ko’rilishini kuzatish muhim. AQSh xorijlik talabalarga oid vizani cheklash siyosatini avvalroq ham kuchaytirgani xorijlik talabalar vizasiga cheklovlar haqidagi postimizda yoritilgan edi.
