Surxondaryo viloyati Jarqo‘rg‘on tumani maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limi boshlig‘i maktab direktorlarini xizmat vazifalariga kirmaydigan ta’mirlash ishlariga majburiy jalb qilgani aniqlandi va unga nisbatan jarima qo‘llanildi. Bu haqda Davlat mehnat inspeksiyasi o‘rganish natijalarini e’lon qildi.
O‘rganish natijasi va jarima
Avvalroq ijtimoiy tarmoqlarda tumanning 56-maktabi pedagog xodimlari obodonlashtirish ishlariga jalb etilayotgani aks etgan video tarqalgan edi — o‘shanda holat nazoratga olingani haqida yozgan edik. Inspeksiya o‘rganishi davomida bo‘lim boshlig‘ining harakatlari Mehnat kodeksining 5-moddasi talablariga zid deb topildi.
Shunga ko‘ra mansabdor shaxsga nisbatan Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 51-moddasi ikkinchi qismi asosida bazaviy hisoblash miqdorining 100 baravari miqdorida jarima qo‘llanilgan. Bazaviy hisoblash miqdori (BHM) — jarima, boj va boshqa to‘lovlarni hisoblashda qo‘llaniladigan shartli birlik; jarimaning aniq so‘m miqdori BHMning joriy qiymatiga qarab hisoblanadi.
Majburiy mehnat taqiqi nimani anglatadi
Mehnat kodeksiga ko‘ra majburiy mehnat — jumladan xodimning roziligisiz, uning mehnat vazifalariga kirmaydigan ishlarga jalb qilish orqali majburlash — taqiqlanadi. Ta’lim muassasalarida bu ko‘proq maktab hududini obodonlashtirish, ko‘cha tozalash, devorlarni oqlash yoki ta’mirlash kabi ishlarda ko‘rinadi.
Qonunchilikka ko‘ra bunday holat uchun aybdor shaxslarga nisbatan jarima qo‘llanilishi mumkin. O‘qituvchilarni majburiy mehnatga jalb qilganlik uchun 150 BHM gacha jarima qo‘llanishi mumkinligi haqida saytimizda alohida material bor edi.
Hududlardagi o‘xshash holatlar
Joriy yilda o‘qituvchilarni ish vazifasiga kirmaydigan ishlarga jalb qilish bo‘yicha bir necha holat o‘rganilgan. Jumladan, Marhamat tumanida pedagoglar majburiy mehnatga jalb etilgani to‘g‘risidagi xulosa chiqarilib, maktab direktori 42 mln so‘m miqdorida jarimaga tortilgan edi. Har ikki holatda ham tekshiruv ijtimoiy tarmoqlardagi video asosida boshlangan.
Pedagoglar huquqi va nazorat
Ta’lim muassasasi rahbarlari xodimlarni faqat mehnat shartnomasida belgilangan vazifalarga jalb qilishga haqli. Qo‘shimcha ishlar uchun xodimning yozma roziligi va alohida haq to‘lash talab qilinadi. Hududiy maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limlari esa bunday murojaatlarni ko‘rib chiqishi va xodim huquqlarini tiklash choralarini ko‘rishi shart.
Pedagog xodim bunday holatga duch kelsa, Davlat mehnat inspeksiyasiga yoki hududiy maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasiga murojaat qilishi mumkin. O‘tgan davr tajribasi ko‘rsatishicha, aynan xodimlarning murojaati va tarqalgan videolar asosida o‘rganish boshlanadi, natijada qoidabuzar mansabdor shaxsga nisbatan ma’muriy jazo qo‘llaniladi.
