Xodim kasal bo‘lganda kasallik nafaqasining dastlabki besh kuni ish beruvchi hisobidan, keyingi kunlari esa Davlat ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi tomonidan to‘lanadi. Nafaqa miqdori o‘rtacha oylik ish haqi va sug‘urta stajiga qarab hisoblanadi, bir kalendar yilida esa u jami 182 kalendar kungacha to‘lanadi. Quyida eng ko‘p beriladigan savollarga javoblar keltirilgan.
Dastlabki besh kun ish beruvchi hisobidan
Kasallik nafaqasining dastlabki besh kuni har bir kasallik varaqasi uchun alohida emas, bir yildagi mehnatga layoqatsizlik davrining beshinchi kunigacha bo‘lgan qismi hisobidan to‘lanadi. Oltinchi kundan boshlab to‘lovni Davlat ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi amalga oshiradi. Masalan, xodim yil davomida birinchi marta uch kun kasal bo‘lsa, shu uch kunni ish beruvchi qoplaydi; ikkinchi marta to‘rt kun kasal bo‘lsa, dastlabki ikki kunini ish beruvchi, qolgan ikki kunini Jamg‘arma to‘laydi.
Nafaqa miqdori va sug‘urta staji
Nafaqa miqdori xodimning o‘rtacha oylik ish haqi va sug‘urta stajiga qarab belgilanadi. Sug‘urta staji olti oydan sakkiz yilgacha bo‘lsa, o‘rtacha oylik ish haqining 60 foizi, sakkiz yildan ortiq bo‘lsa 80 foizi miqdorida hisoblanadi. I va II guruh nogironligi bo‘lgan, shuningdek qaramog‘ida voyaga yetmagan to‘rt yoki undan ortiq farzandi bo‘lgan yoxud qaramog‘ida nogironligi bo‘lgan voyaga yetmagan farzandi bo‘lgan sug‘urtalangan shaxslarga staj koeffitsienti 20 foiz bandga oshirilgan holda hisoblanadi. Hisoblangan nafaqadan jismoniy shaxslar daromad solig‘i ushlab qolinadi.
Bir yil uchun to‘lov chegarasi
Nafaqa bir kalendar yilida jami 182 kalendar kungacha to‘lanadi. Yakshanba va bayram kunlari uchun nafaqa hisoblanmaydi. Shu sababli uzoq muddatli davolanish yoki bir necha kasallik holatida to‘lov chegarasini hisobga olish muhim. Belgilangan muddatdan oshgan kunlar uchun to‘lov amalga oshirilmaydi, shuning uchun davolanish rejasini tuzishda bu ko‘rsatkich e’tiborga olinadi.
Murojaat yo‘llari
Nafaqa kechiksa yoki tizimda uning holati ko‘rinmasa, avvalo ish beruvchining kadrlar yoki buxgalteriya bo‘limiga murojaat qilib, ish haqi va mehnat stajiga oid ma’lumotlar to‘g‘ri kiritilganini tekshirish lozim. Kasallik varaqasi bo‘yicha muamma bo‘lsa, uni rasmiylashtirgan tibbiyot muassasasiga murojaat qilinadi, nafaqa holatini esa my.gov.uz orqali ham ko‘rish mumkin. Qo‘shimcha ma’lumot uchun Ijtimoiy himoya agentligining rasmiy e’loniga murojaat qilish mumkin. Bunday holatda savolni yozma shaklda berish va javobni saqlab qo‘yish tavsiya etiladi.
