G‘uzor tumanidagi maktabda ingliz tili fani o‘qituvchisi o‘rni bo‘sh edi. Uni egallash uchun nomzoddan 600 dollar so‘ralgani aytilmoqda. Pul almashinuvi chog‘ida maktab direktori huquq-tartibot xodimlari tomonidan ushlangan.
Holat Bosh prokuratura huzuridagi Departamentning Qarshi shahar bo‘limi o‘tkazgan tezkor tadbirda fosh bo‘ldi. G‘uzor tumanidagi umumiy o‘rta ta’lim maktabi direktori fuqaroni ingliz tili fani o‘qituvchisi sifatida ishga kiritish evaziga qo‘shimcha to‘lov talab qilgan.
Tezkor tadbir tafsilotlari
Tezkor tadbir Bosh prokuratura huzuridagi Departamentning Qarshi shahar bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan. Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, maktab rahbari ishga joylashish uchun murojaat qilgan fuqarodan 600 AQSh dollari talab qilgan. Belgilangan pulni olgan paytda u ashyoviy dalillar bilan qo‘lga olingan.
Rasm-hujjatlarda oltita 100 dollarlik banknot va pul miqdori ko‘rsatilgan varaq qayd etilgan. Ya’ni summa hujjatlashtirilgan holda bayon qilingan.
Jinoyat ishi va huquqiy oqibat
Holat yuzasidan Jinoyat kodeksining 210-moddasi (pora olish) bo‘yicha jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Ayni paytda tergov harakatlari olib borilmoqda.
Pora olish bo‘yicha ish sudga yetib borsa, ayblov isbotlanishiga qarab jazo tayinlanadi. Bunday ishlar odatda moliyaviy jarima yoki ozodlikdan mahrum qilish bilan yakunlanadi — bu 210-moddada nazarda tutilgan jazo choralari doirasida hal qilinadi.
Ta’limda takrorlanayotgan pora holatlari
Ta’lim muassasalarida ishga qabul bilan bog‘liq pora holatlari birinchi marta emas. Joriy yil iyulida Qashqadaryoda o‘qituvchidan 500 dollar pora so‘ragan maktab direktori 5 yilga qamoqqa hukm qilingan edi.
Sentyabr oyida esa Nukusda ishga olish uchun 20 mln so‘m pora olgan bog‘cha direktori tezkor tadbirda ushlangan. Har ikki holatda ham fosh etish huquqni muhofaza organlarining tezkor tadbirlari natijasida yuz bergan.
Ta’lim muassasasidagi poraning oqibati
Ta’lim muassasasiga ishga qabul qilish davlat xizmati hisoblanadi, shu sababli bu jarayondagi noqonuniy to‘lov qonun bo‘yicha jazolanadi. Bunday holat moddiy zarar bilan cheklanmaydi: ish o‘rniga munosib bo‘lmagan nomzod tushib qolishi mumkin, bu esa o‘quvchilarga yetkaziladigan bilim sifatiga bevosita ta’sir qiladi.
Shu bilan birga, ishga joylashish uchun to‘lov talab qilinishi o‘qituvchilik kasbining obro‘siga ham putur yetkazadi — natijada ta’lim jarayoniga bo‘lgan ishonch pasayadi. Shu bois tezkor tadbirlar va jinoyat ishi doirasidagi tergov bunday holatlarning oldini olishga qaratilgan.
Shunga o‘xshash noqonuniy to‘lov talab qilinganda fuqarolar huquqni muhofaza organlariga, jumladan Bosh prokuratura huzuridagi Departamentga murojaat qilishlari mumkin.
