O'zbekistonda 2022–2025-yillar davomida 14 yoshga to'lmagan bolalarni zo'rlash bo'yicha 445 ta jinoyat ishi qo'zg'atilgan. Bu raqam 29-sentabr kuni Oliy Majlis Qonunchilik Palatasining yalpi majlisida e'lon qilindi — ma'lumotni Demokratik institutlar va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish masalalari qo'mitasi raisi Gulrux Agzamova keltirdi.
Yillar kesimidagi statistika
Deputat keltirgan ma'lumotga ko'ra, jinoyat ishlari soni yillar bo'yicha quyidagicha taqsimlangan:
| Yil | Jinoyat ishlari soni |
|---|---|
| 2022-yil | 85 ta |
| 2023-yil | 108 ta |
| 2024-yil | 129 ta |
| 2025-yil | 123 ta |
| Jami | 445 ta |
Eng yuqori ko'rsatkich 2024-yilga to'g'ri keladi — o'sha yili 129 ta jinoyat ishi qo'zg'atilgan. 2025-yilda bu son 123 taga tushgan bo'lsa-da, dastlabki ikki yilga nisbatan yuqori bo'lib qolmoqda.
Deputat chiqishidagi asosiy fikrlar
Gulrux Agzamova masala faqat raqamlar bilan cheklanmasligini ta'kidladi va hujjat ortidagi insoniy jihatni birinchi o'ringa qo'ydi. Uning so'zlariga ko'ra, ayrim bolalar qo'rquv, uyat yoki vaziyatni tushunmaslik sabab yordam so'rashga qiynaladi, bu esa mas'uliyatni yana oshiradi.
Ba'zilar qo'rqishadi, ba'zilar uyalishadi, ba'zilar tushunmaydi va ba'zilar hech kim quloq solmasligiga amin. Ba'zan, hatto biz kattalar ham bolaning yordam so'rab bergan signallarini o'z vaqtida anglay olmaymiz. Bolaning sukut saqlashi rozilikni anglatmaydi.
Gulrux Agzamova, Qonunchilik palatasi qo'mita raisi
Jazolarni kuchaytirish bo'yicha tashabbus
Qonunchilik palatasida bolalarga nisbatan zo'ravonlik va jinsiy tajovuzlar uchun javobgarlikni kuchaytirishga qaratilgan qonun loyihasi ko'rib chiqilmoqda. Loyiha bolalarni zo'ravonlikdan himoya qilish, jabrlanganlarning huquqlarini kafolatlash va tegishli huquqiy mexanizmlarni kuchaytirishga qaratilgan. Jazoni kuchaytirish zarurati haqida avvalroq ham xabar berilgan edi.
Deputat chiqishida Namangan viloyatida yuz bergan voqea ham eslatib o'tildi: uning ta'kidlashicha, bu holat bolalarga nisbatan og'ir jinsiy zo'ravonlik uchun jinoiy jazolarni kuchaytirish zarurligini yana bir bor ko'rsatdi. Majlisda loyihani ko'rib chiqish davom etayotgani ma'lum qilindi.
Majlisda ta'kidlanishicha, muammo statistik raqamlar bilan cheklanmaydi: bolalar zo'ravonlik haqida gapirishga jur'at qilolmasa, har qanday hisobot ham to'liq manzarani ko'rsatmaydi. Shu sababli deputatlar e'tiborni nafaqat jazoni kuchaytirishga, balki bolaning yordam so'rab beradigan signalini o'z vaqtida ilg'ash mexanizmlariga ham qaratdi — maktab, mahalla va oila darajasida bunday signallarni ko'ra bilish muhimligi qayd etildi.
Yana bir jihat: 2025-yilda holatlar soni 123 taga tushgani 2024-yilga nisbatan kamlik qiladi, ammo masalaga yopilgan deb qarash uchun asos bermaydi. Bolaning o'zi haqida gapirmasligi, yaqinlarining holatni yashirishi yoki voqeaning ro'yxatga tushmay qolishi ehtimoli hisobga olinsa, haqiqiy ko'lam har qanday rasmiy raqamdan katta bo'lishi mumkin — bu xavfni mutaxassislar ham, deputatlar ham qayd etmoqda.
