AQShning Florida shtatida yashovchi 30 yoshli ayol huquqni muhofaza idorasiga hujum qilish haqidagi yozuvlari uchun hibsga olindi. Uni fosh qilgan qo‘shni yoki tasodifiy guvoh emas — yozuvlarni sun’iy intellekt platformasining xavfsizlik tizimi aniqlagan.
Voqea 26-sentabr kuni boshlangan. Ayol Anthropic kompaniyasiga tegishli Claude platformasida Li okrugi sherif idorasiga hujum uyushtirish niyatini yozib qoldirgan. Xalqaro nashrlar, jumladan WINK News xabariga ko‘ra, u keyingi kuni yangi qurol sotib olgani haqida ham yozgan.
Tergovda ayol platformadan kundalik daftar sifatida foydalanganini aytgan. Tergovchilar esa uning yozuvlariga boshqacha baho bergan — ular xabarlarni haqiqiy tahdid sifatida ko‘rgan.
Sun’iy intellekt platformalari foydalanuvchi yozgan har bir matnni avtomatik tahlil qiladi. Bu tahlilning maqsadi qonunga xilof, xavfli yoki boshqalarning xavfsizligiga tahdid soluvchi mazmunni imkon qadar erta aniqlashdan iborat.
Xavfsizlik tizimining ishlash tartibi
Claude platformasining xavfsizlik tizimi tahdidli yozuvlarni avtomatik aniqlab, kompaniyaning maxsus xavfsizlik guruhiga yuborgan. Shundan so‘ng ma’lumot huquqni muhofaza organlariga yetkazilgan. Tergovchilar ayolning uyiga borib, uni qarshiliksiz qo‘lga olgan.
Odatda bunday signalni inson — qo‘ng‘iroq qilgan guvoh yoki xat orqali xabar beruvchi yetkazadi. Bu safar esa zanjir avtomatik ishga tushgan: tizim belgilangan qoidalar bo‘yicha yozuvlarni tekshirib, kompaniya mutaxassislariga, ulardan keyin esa tergov organlariga uzatgan.
Qo‘yilgan ayblov va tergov holati
Ayolga zo‘ravonlik bilan tahdid qilish ayblovi qo‘yilgan. AQSh qonunchiligida davlat idorasiga yoki alohida shaxsga nisbatan zo‘ravonlik va’dasi jiddiy jinoyat hisoblanadi, shu sababli tergov harakatlari davom ettirilmoqda. Ish bo‘yicha qo‘shimcha ma’lumotlar hozircha e’lon qilinmagan.
Yozuvlar anonim emasligi haqida ogohlantirish
Li okrugi sherifi Karmen Marseno bu holatdan foydalanuvchilar uchun muhim xulosa chiqarish zarurligini ta’kidlagan: sun’iy intellekt platformalarida yozilgan xabarlar to‘liq anonim hisoblanmaydi. Ya’ni chat oynasiga yozilgan matn faqat muallifga ma’lum bo‘lib qolmaydi.
Bunday platformalar foydalanuvchi xabarlarini uzoq muddat saqlab turishi mumkin, shu sababli ularga shaxsiy sirlarni yozib qoldirish tavsiya etilmaydi.
Xalqaro amaliyotda bunday holatlar tobora ko‘payib bormoqda: sun’iy intellekt bilan muloqot ba’zilar uchun shaxsiy kundalik o‘rnini bosadi, lekin u maxfiy daftar emas. Platformalar xavfsizlik siyosatida foydalanuvchi xabarlarini tekshirish huquqini saqlab qoladi.
Sun’iy intellekt imkoniyatlari haqida InfoEdu.uz avvalroq 217 yillik shifrli maktubni olti soatda o‘qiganini ham yozgan edi. Bunday voqealar sun’iy intellekt bilan ishlashda xavfsizlik qoidalariga rioya qilish muhimligini ko‘rsatadi.
