O‘zbekiston Senatining 2-oktabrdagi 20-yalpi majlisida uyushgan jinoyatchilik va jamoat tartibiga qarshi jinoyatlar uchun javobgarlikni kuchaytirishga qaratilgan qonun ko‘rib chiqilib, ma’qullandi. Hujjat bilan uyushgan guruh tarkibida bezorilik sodir etgan 14 yoshga to‘lgan shaxslar uchun jinoiy javobgarlik belgilanadi. Bu chora yoshlarni jinoiy muhit ta’siridan himoya qilishga qaratilgani ta’kidlandi.
Senat qonunni ma’qulladi
Qonun “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga uyushgan jinoyatchilik va jamoat tartibiga qarshi jinoyatlar uchun javobgarlikni yanada kuchaytirishga qaratilgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi hujjat sifatida muhokamaga qo‘yildi. Senatorlar hujjatning jinoiy uyushmalarning moliyaviy manbalarini cheklash, uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashish samaradorligini oshirish hamda og‘ir oqibatlarga olib keluvchi zo‘ravonlik jinoyatlarining oldini olishdagi ahamiyatini ta’kidladi. Muhokama yakunida hujjat ma’qullandi. Batafsil ma’lumot Senatning rasmiy sahifasida keltirilgan.
Senatorlar muhokamada qonunning yoshlarni jinoiy muhit ta’siridan himoya qilishdagi rolini alohida qayd etdi. Uyushgan guruhlar ko‘pincha o‘smirlarni o‘z safiga jalb qilib, ularni og‘ir jinoyatlarga undaydi. Javobgarlik chegarasining aniq belgilanishi yoshlarni bunday guruhlarga qo‘shilishdan qaytarishga va ularning huquqiy ongini oshirishga qaratilgan.
Qonun kuchga kirgach, uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashning huquqiy mexanizmlari mustahkamlanadi. Mazkur normalarning amalda qo‘llanishi huquqni muhofaza qiluvchi organlar ishini ham osonlashtiradi.
Uyushgan guruh bezoriligi uchun jazo kuchaytirildi
Qonun uyushgan guruh tomonidan sodir etilgan bezorilik uchun javobgarlik choralarini kuchaytiradi. Xususan, jinoyat sodir etgunga qadar 14 yoshga to‘lgan shaxsning uyushgan guruh tarkibida bezorilik qilganligi jinoiy javobgarlikka tortilishiga asos bo‘ladi. Ilgari bunday holatlar uchun javobgarlik yoshi boshqacha belgilangan edi.
Bundan tashqari, bezorilik oqibatida qasddan badanga og‘ir shikast yetkazish, shuningdek jabrlanuvchining o‘limiga sabab bo‘lgan og‘ir shikast yetkazish uchun javobgarlik kuchaytirilishi nazarda tutilgan. Bu o‘zgarishlar zo‘ravonlik jinoyatlarining oqibatlariga qarab jazoni tabaqalashtirishga xizmat qiladi.
Jinoiy uyushmani moliyalashtirish uchun javobgarlik
Jinoyat kodeksiga jinoiy uyushma faoliyatini moliyalashtirganlik uchun javobgarlikni nazarda tutuvchi yangi norma kiritilmoqda. Shuningdek, jinoiy uyushma tashkil etilishini yoki uning tomonidan sodir etilgan jinoyatlarni yashirishga hokimiyat yoki mansab vakolatlarini suiiste’mol qilish orqali homiylik qilganlik uchun ham alohida javobgarlik belgilanadi. Bu normalar jinoiy tuzilmalarning moliyaviy va ma’muriy tayanchini zaiflashtirishga qaratilgan.
Noqonuniy jangovar sport musobaqalari
Qonun jangovar sport turlari bo‘yicha musobaqalarni qonunga xilof ravishda tashkil etish yoki o‘tkazish uchun jinoiy javobgarlikni belgilaydi. Bunday musobaqalarda ishtirok etganlik uchun esa Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksda alohida javobgarlik chorasi nazarda tutilmoqda. Shu bilan birga, mazkur jinoyatlar bo‘yicha dastlabki tergovni qaysi organlar amalga oshirishiga oid protsessual normalar ham aniqlashtirilmoqda.
