Toshkentda an’anaviy hunarmandchilikni davom ettirmoqchi bo‘lganlar uchun yangi imkoniyat paydo bo‘ldi. Naqsh hunarmandchilik maktabida kunduzgi ta’lim bo‘yicha ikki yillik diplom dasturi ishga tushdi — endi hunarmandchilikni nafaqat ustaxonalarda, balki rasmiy diplom bilan ham o‘rganish mumkin.
Dastur mohiyati va xalqaro hamkorlik
5-oktabr kuni Naqsh hunarmandchilik maktabida yangi o‘quv dasturining ochilishiga bag‘ishlangan tadbir bo‘lib o‘tdi. Dastur O‘zbekiston Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasi hamda Britaniya Qirollik jamg‘armasining An’anaviy san’at maktabi (KFSTA) tomonidan ishlab chiqilgan.
Ochilish doirasida jamg‘arma raisi Gayane Umerova va KFSTA direktori Xolid Azzam hamkorlikning yangi bosqichi to‘g‘risidagi bitimni imzoladi. Dasturning asosiy maqsadi — tarixiy texnikalarni zamonaviy ijodiy yondashuv bilan uyg‘unlashtirib, an’anaviy hunarmandchilikni saqlab qoladigan va rivojlantiradigan mutaxassislar tayyorlash.
Ta’lim yo‘nalishlari va o‘quv jarayoni
Kunduzgi ta’lim ikki yilga mo‘ljallangan va 8 haftalik uchta trimestrdan iborat. Shu davrda talabalar bir necha an’anaviy yo‘nalishni o‘zlashtiradi:
- Geometriya va naqsh;
- Kulolchilik va koshin tayyorlash;
- Xattotlik;
- Bezakli rangtasvir;
- Yog‘och o‘ymakorligi.
Nazariy mashg‘ulotlar ustaxonalardagi amaliy ishlar bilan birga olib boriladi. Talabalar O‘zbekistonning me’moriy va madaniy merosi asosida o‘z loyihalarini ishlab chiqadi, ta’lim yakunida esa diplom ishini himoya qiladi.
O‘qituvchilar tarkibi va bitiruvchilarga talab
O‘qituvchilik lavozimlariga Buyuk Britaniya, Iron, Rossiya, Turkiya va Iordaniyadan kelgan mutaxassislar, jumladan Qirollik jamg‘armasining An’anaviy san’at maktabi bitiruvchilari jalb etilgan. Bunday tarkib hunarmandchilikni o‘rgatishda ham xalqaro tajribani, ham mahalliy an’analarni birlashtirishga imkon beradi.
O‘zbekiston hunarmandchiligi har doim yangi avlodga o‘tadigan tirik til bo‘lib kelgan. Ushbu dastur doirasida biz talabalarga nafaqat ajdodlarimizning texnikasini, balki an’analarning rivojlanishiga imkon beradigan go‘zallik tamoyillarini ham o‘rgatishni maqsad qilganmiz.
Xolid Azzam, KFSTA An’anaviy san’at maktabi direktori
KFSTA — Britaniya Qirollik jamg‘armasi qoshidagi an’anaviy san’at maktabi bo‘lib, u hunarmandchilikni o‘qitishda xalqaro tajribaga tayanadi. O‘zbekiston bilan hamkorlik bundan oldin ham boshlangan: 2025-yilda Toshkentda shu jamg‘arma ko‘magida an’anaviy san’at maktablarini ochish rejalashtirilgani haqida xabar berilgan edi. Endi bu hamkorlik amaliy diplom dasturi bosqichiga o‘tdi.
Hunarmandchilik sohasida bilim va ko‘nikmani hujjat bilan tasdiqlash imkoniyati ilgari juda kam edi — ko‘pchilik ustalar an’anani shogirdlik yo‘li bilan o‘zlashtirib kelgan. Yangi dastur shu bo‘shliqni to‘ldirishga qaratilgan. Ilgari milliy qo‘g‘irchoqlari bilan xalqaro bozorga chiqqan pedagog misolida ko‘rganimizdek, an’anaviy hunarmandchilik mahorati xalqaro talabga ham javob bera oladi.
Dastur kunduzgi shaklda olib boriladi, ya’ni talabalar ustaxonalarda bevosita qatnashib o‘qiydi. Hunarmandchilik kabi amaliy sohada bu ayniqsa muhim — bu yerda ko‘nikma faqat nazariya bilan emas, qo‘l mehnati bilan shakllanadi.
Dasturning ochilishi haqidagi xabar Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasining rasmiy kanalida e’lon qilindi.
