O'zbekiston kasb-hunar ta'limi tizimida nazariya va amaliyotni birga olib borishga qaratilgan dual ta'lim shakli jadal rivojlanmoqda. Mamlakatimizdagi 679 ta texnikumda tahsil olayotgan 442 mingdan ortiq o'quvchining 60,6 mingdan ziyodi aynan ushbu tizim orqali bilimlarni bevosita korxona va tashkilotlarda amaliyot bilan birga egallamoqda. Ta'lim sifatini ta'minlash milliy agentligi tomonidan tayyorlangan tahliliy sharhda respublika bo'yicha dual ta'limning haqiqiy ko'rsatkichlari, hududlar va kasblar kesimidagi holat ochiqlandi.
Rasmiy ma'lumotlarga ko'ra, 2026-yil may holatiga ko'ra texnikumlardagi jami 442 227 nafar o'quvchining 60 654 nafari (13,7 foizi) dual ta'limga qamrab olingan. Qolgan 381 573 nafar yoshlar esa an'anaviy va boshqa ta'lim shakllarida tahsilini davom ettirmoqda. Dual ta'lim modelida o'quvchi haftaning ma'lum kunlarida texnikumda nazariy bilim olsa, qolgan kunlarida shartnoma tuzilgan korxonada ish o'rniga ega bo'lib, haq to'lanadigan amaliyot o'taydi.
Respublika texnikumlarida dual ta'lim qamrovi va hududlar ulushi
Hududlar kesimida dual ta'limning ulushi va o'quvchilar soni bo'yicha sezilarli tafovutlar mavjud. Nisbiy qamrov ko'rsatkichi bo'yicha Jizzax viloyati respublikada yetakchilik qilmoqda — bu yerda texnikum o'quvchilarining 24,8 foizi dual ta'limda o'qiydi. Keyingi o'rinlarni Namangan (18,1 foiz), Xorazm (16,7 foiz), Andijon (16,3 foiz) va Farg'ona (15,4 foiz) viloyatlari egallagan. Aksincha, Toshkent shahri (7 foiz) hamda Samarqand viloyatida (7,6 foiz) dual ta'lim ulushi nisbatan past darajada qolmoqda.
Mutlaq o'quvchilar soni bo'yicha esa Farg'ona viloyati birinchi o'rinda turibdi — hududdagi 9 247 nafar yoshlar dual tizimga jalb etilgan. Shuningdek, Andijonda 7 243 nafar, Namanganda 6 652 nafar, Qashqadaryoda 6 359 nafar hamda Jizzaxda 5 258 nafar o'quvchi ushbu shaklda ta'lim olmoqda. Ushbu beshta hudud hissasiga respublikadagi jami dual ta'lim kontingentining 57,3 foizi to'g'ri keladi.
Talab yuqori bo'lgan va qamrovi nol bo'lgan yo'nalishlar
Tahlillar shuni ko'rsatadiki, dual ta'limdagi o'quvchilarning qariyb yarmi (46,1 foizi) atigi uchta asosiy kasb va mutaxassislikka to'g'ri keladi. Eng ko'p o'quvchiga ega yo'nalish maktabgacha ta'lim tashkiloti tarbiyachisi hisoblanadi, unda 10 931 nafar o'quvchi tahsil olmoqda. Ikkinchi o'rinda avtomobillarga texnik xizmat ko'rsatish va ta'mirlash (9 131 nafar), uchinchi o'rinda esa tikuvchilik yo'nalishi (7 900 nafar) bormoqda.
| Kasb va mutaxassislik | Dual ta'limdagi o'quvchilar | Qamrov ulushi |
|---|---|---|
| Maktabgacha ta'lim tarbiyachisi | 10 931 nafar | 79,1% |
| Avtomobillarga xizmat ko'rsatish | 9 131 nafar | 11,1% |
| Tikuvchilik sohasi | 7 900 nafar | 29,9% |
So'rovda ta'kidlanishicha, tarbiyachilik yo'nalishidagi o'quvchilarning 79,1 foizi dual ta'lim shakliga biriktirilgan bo'lsa, avtoservis sohasida ushbu ko'rsatkich 11,1 foizni tashkil etadi. Shu bilan birga, tibbiyot va qurilish kabi o'ta muhim sohalarda dual ta'lim rasman deyarli yo'lga qo'yilmagan. Xususan, 120 ta texnikumda o'qitiladigan hamshiralik ishi yo'nalishidagi 63 675 nafar o'quvchining birortasi ham dual ta'lim tizimida ro'yxatdan o'tmagan. Rasmiylarga ko'ra, amaliyot mavjud bo'lsada, u tizimda rasmiylashtirilmagan bo'lishi mumkin.
2030-yilgacha dual ta'lim ulushini 40 foizga oshirish rejasi
Davlat strategiyasiga muvofiq, 2030-yilga qadar respublika texnikumlari o'quvchilarining kamida 40 foizini dual ta'lim tizimiga qamrab olish ko'zda tutilgan. Bu ko'rsatkichga erishish uchun ish beruvchi korxonalar bilan hamkorlikni kengaytirish, yangi amaliyot o'rinlarini yaratish hamda ishlab chiqarish ustozlarini rag'batlantirish choralari ko'rilmoqda.
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun tizimga kiring.
Hozircha izohlar yo‘q.
Birinchi bo‘lib izoh qoldiring