Qirg’iziston ijtimoiy tarmoqlarni cheklash masalasini ko’rib chiqmoqda

Qirg'izistonda voyaga yetmaganlarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishini cheklash masalasi muhokama qilinmoqda. Bu haqda mamlakat Ma'rifat vaziri Dog'durqul Kendirbayeva Jogorku Keneshning tegishli qo'mita yig'ilishida ma'lum qilgan — vesti.kg xabariga ko'ra.

Vazirning bayonoti

Vazirning so'zlariga ko'ra, masala ko'rib chiqilmoqda va mamlakatda darslarda telefondan foydalanishni cheklash bo'yicha tajriba allaqachon mavjud. Unga ko'ra, o'quvchilar mashg'ulot vaqtida telefondan erkin foydalana olmaydi, faqat ayrim hollarda o'qituvchi nazorati ostida ruxsat beriladi.

Biz bu masalani ko'rib chiqyapmiz. Buning bo'yicha tajribamiz bor. Masalan, darslarda telefonlardan foydalanishni taqiqlaganmiz. Hozir ulardan erkin foydalanish mumkin emas, faqat ayrim hollarda o'qituvchilar nazorati ostida foydalanishga ruxsat beriladi.

Qirg'iziston Ma'rifat vaziri Dog'durqul Kendirbayeva

Kendirbayeva boshqa mamlakatlarda ham shunday cheklovlar amaliyoti borligini qayd etgan va bu masala, ayniqsa, boshlang'ich sinf o'quvchilari uchun muhim ekanini ta'kidlagan: ular maktabda bor-yo'g'i uch soat bo'lib, qolgan vaqtini uyda o'tkazadi.

Bolalar ijtimoiy tarmoqlarda nazoratsiz o'tiribdi. Ular u yerdan qanday ma'lumot olayotganini biz bilmaymiz.

Qirg'iziston Ma'rifat vaziri

Dunyoda joriy etilayotgan cheklovlar

16 yoshgacha bo'lgan bolalarga ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni taqiqlagan birinchi davlat Avstraliya bo'lgan — cheklov TikTok, YouTube, Instagram va Facebook kabi platformalarni qamrab olgan. Avstraliyadan keyin yoshga oid cheklovlar boshqa davlatlarda ham joriy etilmoqda yoki muhokama qilinmoqda.

• Yevropa Ittifoqida 13 yoshgacha bo'lgan bolalar uchun taqiq rejalashtirilmoqda, 13–14 yoshlilarga esa ota-onalar nazoratidagi cheklangan akkauntlar ruxsat etilishi mumkin;
• Qozog'istonda ham bolalar uchun ijtimoiy tarmoq cheklovi qo'llab-quvvatlangan;
• Dunyodagi 114 ta ta'lim tizimida maktablarda mobil telefondan foydalanishga milliy darajadagi taqiq yoki cheklov mavjud — bu ko'rsatkich 2023-yil iyundagi 24 foizdan 2026-yil martiga kelib 58 foizga yetgan.

O'zbekistonda ham 16 yoshgacha bolalarga ijtimoiy tarmoqlarni cheklash masalasi muhokama qilinmoqda. Bu borada Yevrokomissiya taklifi, Qozog'iston tajribasi va maktablardagi telefon cheklovlari haqida ham yozgan edik.