2026-yilning birinchi yarmida O‘zbekistonda elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi 97 ta xorijiy kompaniya tomonidan 143,8 milliard so‘m soliq to‘langan. Bu ko‘rsatkich raqamli xizmatlar bozorining jadal rivojlanayotganini ko‘rsatadi. Bu ko‘rsatkich 2025-yilning shu davriga nisbatan 84 foizga o‘sishni tashkil etadi va mamlakatda raqamli xizmatlar bozori tez sur‘atlarda kengayib borayotganini ko‘rsatadi.
Eng yirik soliq to‘lovchilar
| Kompaniya | Soliq summasi |
|---|---|
| Apple | 33,6 mlrd so‘m |
| 33,3 mlrd so‘m | |
| Meta | 28,9 mlrd so‘m |
| Valve Corp. | 15,8 mlrd so‘m |
| Anthropic | 6,3 mlrd so‘m |
| OpenAI | 5,6 mlrd so‘m |
| Midasbuy | 2,9 mlrd so‘m |
| Booking.com | 2,6 mlrd so‘m |
| TikTok | 1,6 mlrd so‘m |
| Anysphere | 1,5 mlrd so‘m |
Reklama
TOP-10 talikdagi kompaniyalar orasida Apple, Google va Meta yetakchilik qilmoqda — ularning har biri 29 milliard so‘mdan ortiq soliq to‘lagan. Ayniqsa, sun‘iy intellekt sohasida faoliyat yuritayotgan Anthropic (6,3 mlrd) va OpenAI (5,6 mlrd) kabi kompaniyalarning soliq to‘lovchilar safiga qo‘shilgani e‘tiborga molik.
Soliq to‘lash tartibi
Soliq kodeksining 281-moddasiga muvofiq, elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi chet el yuridik shaxslari har chorak yakunidan keyingi oyning 20-kunidan kechiktirmay soliq hisobotlarini taqdim etishi va soliqlarni to‘lashi shart. Ushbu tartib 2020-yildan buyon amalda bo‘lib, O‘zbekistonning raqamli iqtisodiyotdan soliq tushumlarini ta‘minlash mexanizmi hisoblanadi.
84 foizlik o‘sish esa xorijiy kompaniyalarning O‘zbekiston bozoridagi faolligi ortib borayotgani va mamlakat aholisining raqamli xizmatlardan foydalanish ko‘lami kengayayotganidan dalolat beradi.
Sun‘iy intellekt kompaniyalari soliq to‘lovchilar safida
Bu yilgi ro‘yxatda Anthropic va OpenAI kabi sun‘iy intellekt sohasida yetakchi kompaniyalarning paydo bo‘lishi alohida e‘tiborga loyiq. Bu O‘zbekiston foydalanuvchilari orasida ChatGPT, Claude va boshqa AI vositalariga bo‘lgan talab ortib borayotganini ko‘rsatadi. Ushbu kompaniyalar birgalikda 12 milliard so‘mga yaqin soliq to‘lagan.
Shuningdek, o‘yin platformasi Steam (Valve Corp.) 15,8 milliard so‘m soliq bilan to‘rtinchi o‘rinda turibdi. Bu O‘zbekistonda raqamli o‘yinlar bozori ham faol rivojlanayotganini anglatadi. Bundan tashqari, Booking.com va TikTok kabi platformalar ham barqaror soliq to‘lovchilar qatoridan joy olgan.
Raqamli soliq tizimining ahamiyati
O‘zbekiston 2020-yildan boshlab xorijiy elektron xizmat ko‘rsatuvchilar uchun maxsus soliq rejimini joriy qilgan. Bu tizim orqali mamlakat hududida xizmat ko‘rsatayotgan, biroq jismoniy ofisiga ega bo‘lmagan kompaniyalar ham mahalliy qonunchilikka muvofiq soliq to‘lashga majbur. Natijada davlat budjetiga qo‘shimcha tushumlar kelib tushmoqda va raqamli iqtisodiyotning ulushi yil sayin ortib bormoqda.
97 ta kompaniya orasida eng kichik soliq to‘lovchi Anysphere (1,5 mlrd so‘m) bo‘lib, bu ham o‘z navbatida O‘zbekistonda xalqaro raqamli xizmatlarga bo‘lgan talabning keng qamrovli ekanligini tasdiqlaydi.
Umumiy hisobda 97 ta kompaniyaning to‘lagan solig‘i o‘tgan yilgi ko‘rsatkichdan sezilarli darajada oshgan.
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun tizimga kiring.