12-avgust kuni to‘liq Quyosh tutilishi kuzatiladi

2026-yil 12-avgust kuni Ispaniya, Islandiya va Grenlandiyada to‘liq Quyosh tutilishi kuzatiladi. Bu Yevropada 1999-yildan beri birinchi.

12-avgust kuni to‘liq Quyosh tutilishi kuzatiladi

2026-yil 12-avgust kuni Ispaniya, Islandiya va Grenlandiya hududlarida to‘liq Quyosh tutilishi kuzatiladi. Bu Yevropada 1999-yildan beri kuzatilayotgan eng yirik Quyosh tutilishi bo‘ladi. NASA va Yevropa kosmik agentligi (ESA) hodisani jonli efirda namoyish etishga tayyorlanmoqda.

AP News xabariga ko‘ra, bu noyob astronomik hodisa Perseid meteor oqimi cho‘qqisi bilan bir vaqtga to‘g‘ri kelmoqda. Demak, 12-avgust kuni osmonda bir vaqtning o‘zida ikkita ajoyib hodisani — Quyosh tutilishi va meteor yomg‘irini kuzatish mumkin bo‘ladi.

Qayerda va qanday kuzatish mumkin

Reklama

To‘liq tutilish chizig‘i Ispaniyaning shimoliy qismi, Islandiya va Grenlandiya orqali o‘tadi. Tutilishning qisman shakli esa Yevropaning katta qismi, Shimoliy Afrika va Shimoliy Amerikaning ba‘zi hududlarida ko‘rinadi. O‘zbekiston hududidan bu tutilish kuzatilmaydi.

Xavfsizlik qoidalari

Mutaxassislar ogohlantiradi: Quyosh tutilishini oddiy ko‘z bilan kuzatish ko‘zga jiddiy zarar yetkazishi mumkin. Tutilishni faqat maxsus Quyosh filtrlari yoki sertifikatlangan tutilish ko‘zoynaklari orqali kuzatish kerak. NASA translyatsiyasi esa xavfsiz kuzatish uchun eng qulay usul hisoblanadi.

Bu hodisa 2026-yil avgust oyidagi astronomik voqealar zanjirining eng yorqin nuqtasidir. Oyning o‘zida shuningdek Venera sayyorasi eng yorqin holatda ko‘rinadi va qisman Oy tutilishi ham kuzatiladi.

Nega bu tutilish alohida ahamiyatga ega

Quyosh tutilishi nafaqat ajoyib vizual hodisa, balki olimlar uchun muhim ilmiy kuzatuv imkoniyatidir. To‘liq tutilish paytida Quyosh toji (korona) ochiq ko‘rinadi va astronomlar Quyosh atmosferasining tashqi qatlamini o‘rganish imkoniga ega bo‘ladilar. Oddiy kunlarda bu qatlam Quyoshning yorqin nuri tufayli ko‘rinmaydi.

Bundan tashqari, bu tutilish Perseid meteor oqimi cho‘qqisi bilan bir vaqtga to‘g‘ri kelmoqda. Perseidlar har yili avgust oyida faollashadigan eng yorqin meteor oqimlaridan biri bo‘lib, soatiga 60-100 tagacha meteor kuzatish mumkin. Osmon bir kechada ikkita ajoyib hodisani taqdim etishi kuzatuvchilar uchun noyob imkoniyatdir.

Oxirgi marta Yevropada to‘liq Quyosh tutilishi 1999-yil 11-avgustda kuzatilgan edi. Oradan 27 yil o‘tib, qit‘a aholisi yana bu noyob tabiat hodisasiga guvoh bo‘ladi. NASA va ESA hodisani jonli efirda butun dunyo bo‘ylab namoyish etishni rejalashtirgan.

Avgust oyi osmon kuzatuvchilari uchun ayniqsa boy bo‘lishi kutilmoqda. Oy davomida Venera sayyorasi eng yorqin holatda namoyon bo‘ladi, qisman Oy tutilishi kuzatiladi va 2-avgust kuni 10P/Tempel 2 kometasi Yerga eng yaqin nuqtadan o‘tadi. Astronomiya ixlosmandlari uchun bu oy haqiqiy bayram bo‘ladi.

Osmonga boqish uchun avgust oyi eng yaxshi vaqt.

Tabiat mo‘jizasi barchani lol qoldiradi.

2026-yil 12-avgust kuni Ispaniya, Islandiya va Grenlandiya hududlarida to‘liq Quyosh tutilishi kuzatiladi. Bu Yevropada 1999-yildan beri birinchi to‘liq tutilishdir.
Yo‘q, O‘zbekiston hududidan bu tutilish kuzatilmaydi. NASA va ESA jonli translyatsiyalari orqali onlayn kuzatish mumkin.
Oddiy quyosh ko‘zoynaklari yaramas. Maxsus sertifikatlangan tutilish ko‘zoynaklari yoki Quyosh filtrlari talab qilinadi. Eng xavfsiz usul — onlayn translyatsiya.

Reklama

Umidjon EsirgapovU
MUALLIFUmidjon EsirgapovInfoedu.uz asoschisi marketing va ta’lim sohasida 5 yillik tajribaga ega ekspert.

Izohlar (0)

Izoh yozish uchun tizimga kiring.

O'xshash maqolalar

Eng ko'p o'qilganlar