Xorijdagi o‘zbek talabalar: sifatli ta’limmi yoki diplom?

Xorijda o‘qiyotgan o‘zbek talabalari: tahlil va haqiqatlar

YuNESKOning 2021 yildagi hisobotiga ko‘ra, 109 ming 945 nafar o‘zbekistonlik xorijda tahsil olmoqda. Biroq, bu raqamlar ortida ta’lim sifati va yoshlarning maqsadlari bilan bog‘liq jiddiy savollar turibdi.

Nega xorijda o‘qiyotganlar soni keskin ortdi?

2015-2021 yillar oralig‘ida xorijga ketayotgan talabalar soni 4 barobarga oshdi. Bunga quyidagi omillar ta’sir qildi:

• Oliy ta’limdagi nomutanosiblik: Abituriyentlar soni keskin oshishi va kirish ballari yo'nalishlar kesimida yuqori bo‘lishi yoshlarni xorijga undadi.
• “El-yurt umidi” jamg‘armasi: Iqtidorli yoshlarning davlat hisobidan xorijda o‘qish imkoniyati kengaydi.
• Til bilish darajasi: Xalqaro sertifikatlarning ahamiyati oshishi talabalarni xalqaro muhitga moslashishga undadi. Milliy sertifikat sanalari bilan tanishish esa ko‘plab yoshlar uchun ustuvor vazifaga aylandi.

Qaysi davlatlar o‘zbek talabalari uchun asosiy manzil?

Statistikaga ko‘ra, talabalarning asosiy qismi Qirg‘iziston, Qozog‘iston, Rossiya va Janubiy Koreyada tahsil oladi. Masalan, Rossiyada 2023 yilda 48,7 ming nafar o‘zbekistonlik talaba ro‘yxatga olingan.

Diplomli bo‘lish yoki ta’lim olish?

Afsuski, ko‘plab konsalting firmalari ta’lim sifatidan ko‘ra, o‘qishni oson ko‘chirish (perevod) yoki diplom olishni va’da qilmoqda. Ko‘pgina talabalar uchun xorijiy OTMlar shunchaki O‘zbekistonga qaytish uchun vosita bo‘lib qolmoqda. Haqiqiy bilim olish esa ko‘pincha ikkinchi planda qolmoqda.