Talabalar Turar Joyi Muammosi: “Ijtimoiy Uy”lar Yechimmi?

Oliy ta'lim tizimida talabalarning turar joy muammosi yildan yilga dolzarblashib bormoqda. Ayniqsa, yangi o'quv yili arafasida yotoqxona masalasi ko'plab ota-onalar va talabalar uchun bosh og'riqqa aylanadi. O'zLiDeP deputati mazkur masalaga yechim sifatida talabalar uchun ijaraga beriladigan "Ijtimoiy uy"lar qurishni taklif qildi.

Talabalar Turar Joyi Muammosining Sabablari

Oliy ta'lim muassasalarida ijara xonadonlarida yashayotgan talabalar bilan ishlash tizimi sust yo'lga qo'yilgan bo'lib, bu borada ko'plab muammolar mavjud. Poytaxtimiz Toshkentda joylashgan ko'p sonli talabalar turar joylarida o'rinlarning yetishmovchiligi sababli minglab talabalar ijara xonadonlariga muhtoj bo'lishmoqda.

• Yuqori ijara narxlari: Viloyatdan kelib o'qiyotgan talabalar uchun ijara haqi katta xarajat hisoblanadi. Bir xonadonning oylik ijara haqi kamida 2 million so'mdan boshlanishi, to'rt kishi turgan taqdirda ham kishi boshiga 500 ming so'mdan to'g'ri kelishi kommunal to'lovlarni hisobga olmaganda ham sezilarli miqdordir.
• OTMlardan uzoqlik: Ijara xonadonlari ko'pincha oliy ta'lim muassasalaridan uzoq masofada joylashgani talabalarning o'qish jarayoniga salbiy ta'sir ko'rsatadi.
• Tizimli ishlar yetishmasligi: Ijara xonadonlarida yashayotgan talabalar bilan ishlash tizimi hali ham oqsoqlanmoqda, bu esa ularning ijtimoiy himoyasini ta'minlashda qiyinchiliklar tug'diradi.

Prezident Tashabbusi va Talabalar Sonining O'sishi

Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev Oliy Majlisga murojaatnomasida oliy ma'lumot olishni istagan yoshlarga barcha qulayliklarni yaratishni, maktab bitiruvchilarini oliy ta'lim bilan qamrab olish darajasini 2020 yilda kamida 25%ga va kelgusida 50-60%ga yetkazishni alohida ta'kidlagan edi. Bu, tabiiyki, oliy ta'limga qabul qilinadigan talabalar sonining sezilarli darajada ortishiga olib keladi.

Hozirgi kunda Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi ma'lumotiga ko'ra, respublika bo'yicha jami 225 ta talabalar turar joyi mavjud bo'lib, ular 60 mingga yaqin talabani qabul qilish imkoniyatiga ega. Bu esa turar joyga muhtoj talabalarning atigi 30-35 foizini qamrab olishi mumkin, xolos. Talabalar uchun yangiliklar va imkoniyatlar soni ortar ekan, ularning turar joy masalasi ham shunga yarasha dolzarblashadi.

"Ijtimoiy uy"lar: Muammoga Yechim Taklifi

Yuqoridagi muammolarni inobatga olgan holda, O'zLiDeP deputati talabalarni arzon turar joy bilan ta'minlash maqsadida "Ijtimoiy uy"lar qurishni taklif qilmoqda. Bu taklif, talabalar uchun ijaraga beriladigan, hamyonbop va qulay yashash sharoitlariga ega bo'lgan uylarni nazarda tutadi. Bu kabi loyihalar talabalarning o'quv jarayoniga e'tibor qaratishiga yordam beradi.

Bunday uylarni qurishni amalga oshirish uchun bir qator mexanizmlar taklif etiladi:

• Xususiy sektorni qo'llab-quvvatlash: Tadbirkorlarga past foizlik va uzoq muddatli kreditlar ajratish orqali ularni "Ijtimoiy uy"lar qurishga jalb qilish.
• Davlat-xususiy sheriklik: Davlat va xususiy sektor hamkorligida loyihalarni amalga oshirish.
• Loyiha tanlovi: Tadbirkorlar o'z loyihalarini maxsus komissiyaga taqdim etadilar. Loyihalarda quriladigan uylarning arzonligi, qulayligi va talabalarning ehtiyojlariga mos kelishi asosiy mezon bo'lishi kerak. O'quv jarayonini yaxshilashga qaratilgan test sinovlari kabi boshqa tashabbuslar ham talabalar hayotini osonlashtirishga xizmat qiladi.

Ushbu "Ijtimoiy uy"lar loyihasi talabalarning turar joy muammosini hal etish bilan birga, ularning bilim olishi va kelajakda malakali kadr bo'lib yetishishiga mustahkam zamin yaratadi.