Prezident Shavkat Mirziyoyev madaniy merosni asrab-avaylash, muzey ishini rivojlantirish va O'zbekiston madaniyatini xalqaro maydonda targ'ib qilish bo'yicha kelgusi ishlar yuzasidan taqdimot bilan tanishdi. Taqdimotda belgilangan rejalardan biri — 2030-yilga qadar barcha madaniy meros obyektlarini raqamlashtirish. Bu haqda Prezident rasmiy sayti xabar berdi.
Rejaga ko'ra, madaniy merosning yagona raqamli platformasi, obyektlarning raqamli egizaklari va Heritage Open Data tizimi tashkil etiladi. Shuningdek situatsion markaz yaratish taklif etilmoqda: u IoT-sensorlar, sun'iy yo'ldosh ma'lumotlari, videotahlil va sun'iy intellekt vositalari yordamida yodgorliklar holatini monitoring qilish imkonini beradi. Turistik yuklamani boshqarish uchun Visitor Management tizimini joriy etish, raqamli chiptalar qamrovini kengaytirish va ayrim obyektlarga tashrif limitlarini belgilash ko'zda tutilgan.
Restavratsiya va hisobga olish ishlari
Reklama
Taqdimotda madaniy meros obyektlarini saqlash bo'yicha amalga oshirilgan ishlar ham keltirildi. Yodgorliklarni himoya qilish uchun merosga ta'sirni baholashning yangi tizimi — Heritage Impact Assessment joriy etilishi muhim qadam bo'ladi.
| Ko'rsatkich | Qiymati |
|---|---|
| Restavratsiya ishlariga yo'naltirilgan davlat mablag'i | 466,4 milliard so'm |
| Tayyorlangan loyiha-smeta hujjatlari | 305 ta |
| Ishlar yakunlangan obyektlar | 55 ta |
| Ishlar davom etayotgan obyektlar | 152 ta |
| Kadastr hujjatlari shakllantirilgan obyektlar | 8 183 ta |
| Qisqa muddatli ijaraga jalb qilingan tadbirkorlar | 4 187 ta |
| Sohaviy jamg'armaga yo'naltirilgan mablag' | 27,9 milliard so'm |
| 2025-yilda jalb qilingan investitsiya | 152,9 milliard so'm |
Restavratorlarni tayyorlash tizimi
Kadrlar tayyorlash tizimida ham o'zgarishlar rejalashtirilgan. Buxoroda ixtisoslashtirilgan restavratsiya oliy maktabi ochiladi, Arxeologiya institutining hududiy filiallari rivojlantiriladi va restavratorlarni litsenziyalash joriy etiladi. Bundan tashqari, an'anaviy usullar bilan zamonaviy texnologiyalarni birlashtiradigan ixtisoslashtirilgan mozaika markazini tashkil etish taklif etilmoqda — u Toshkent mozaika maktabini saqlash va mutaxassislar tayyorlash maydoniga aylanadi.
Zomin tog'lari va xalqaro hamkorlik
UNESCOning Butunjahon merosi ro'yxatiga kiritish uchun "Zomin tog'lari" tabiat obyekti nominatsiyasini tayyorlash masalasi ko'rib chiqildi. Bu hudud Zomin davlat qo'riqxonasi va Zomin milliy tabiat bog'ini qamrab oladi: qimmatli archa o'rmonlari hamda noyob hayvonlar va qushlarning yashash makonlari shu yerda. Taqdimotda UNESCO ishlari bo'yicha Milliy komissiya kotibiyati faoliyatini takomillashtirish ham muhokama qilindi. Kotibiyatning ijodiy shaharlar, ta'lim beruvchi shaharlar, assotsiatsiyalashgan maktablar, UNESCO kafedralari va global geoparklar tarmog'idagi ishtirokini muvofiqlashtirish funksiyalarini kengaytirish taklif etildi. Madaniyat va merosni xalqaro miqyosda targ'ib qilish bo'yicha yangi loyihalar avvalroq ham taqdim etilgan edi.
Chet eldagi merosni qaytarish
Turli davrlarda mamlakatdan olib chiqib ketilgan tarixiy yodgorliklar, arxeologik ashyolar, nodir qo'lyozmalar va san'at asarlarini izlash, huquqiy himoya qilish va qaytarish maqsadida Prezident huzurida madaniy boyliklarni repatriatsiya qilish bo'yicha komissiya shakllantirish to'g'risida qaror qabul qilindi. Yakunda 2027-2035-yillarga mo'ljallangan Madaniy merosni rivojlantirish strategiyasi bo'yicha takliflar ko'rib chiqildi, davlat rahbari ularning amaliy ijrosi yuzasidan topshiriqlar berdi.
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun tizimga kiring.