Yangi alifbo qonunan ma’qullandi va 28 harfdan iborat bo’ladi

Senat ma’qullagan yangi alifbo qanday ko’rinishda bo’ladi, qaysi harflar o’zgaradi va o’tish davrida eski hujjatlar taqdiri nima — maqolada bilib oling.

Yangi alifbo qonunan ma’qullandi va 28 harfdan iborat bo’ladi

Lotin yozuviga asoslangan o'zbek alifbosining takomillashtirilgan shakli Oliy Majlis Senatining 19-yalpi majlisida ma'qullandi. Qonun bilan alifbo 26 harf va 3 harf birikmasi o'rniga 28 harf va 1 tutuq belgisidan tashkil topadi — bu haqda Senat saytida ma'lum qilindi.

Takomillashtirilgan alifbo loyihasida amalda ikki belgi bilan yoziladigan to'rtta harf bitta harfga birlashtirilgan. Ya'ni apostrof bilan yoziladigan G' va O', shuningdek harf birikmasi hisoblangan Sh va Ch alohida harflar bilan ifodalanadi.

Alifbodagi yangi harflar

Reklama

Amaldagi yozuvYangi yozuv
G' g'Ğ ğ
O' o'Ö ö
Sh shŞ ş
Ch chÇ ç

Loyihada har bir harfning bosma va yozma (qo'lyozma) shakli hamda talaffuzi ko'rsatilgan.

Yangi alifbo tarkibi

Tartib raqamiHarfTalaffuzi
1A aa
2B bbe
3D dde
4E ee
5F ffe
6G gge
7Ğ ğğe
8H hhe
9I ii
10J jje
11K kke
12L lle
13M mme
14N nne
15O oo
16Ö öö
17P ppe
18Q qqe
19R rre
20S sse
21Ş şşe
22Ç ççe
23T tte
24U uu
25V vve
26X xxe
27Y yye
28Z zze
29'Tutuq belgisi

O'tish davrida eski hujjatlar va belgilar

Qonun kuchga kirguniga qadar amaldagi alifbo asosida rasmiylashtirilgan hujjatlar, milliy valyuta va qimmatli qog'ozlarning muomalada bo'lishiga to'sqinlik qilinmaydi. Davlat organlari va tashkilotlarining ayrim ramziy belgilari, peshlavha va ko'rsatkichlaridan esa ular yaroqsiz holatga kelguniga qadar yoki belgilangan muddatgacha foydalanishga ruxsat beriladi.

Senatorlarning qayd etishicha, qonunning qabul qilinishi lotin yozuviga asoslangan alifbo va imlo qoidalarini takomillashtirishga, davlat tilidan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirishga hamda o'zbek tilini raqamlashtirish jarayonlarini rivojlantirishga xizmat qiladi.

Yangi alifbo maktablarga bosqichma-bosqich kirib boradi: 1-sinf darsliklari 2027-yildan yangi alifboda chop etiladi, qolgan sinflarda darsliklar o'z yangilanish muddatida almashtiriladi, to'liq o'tish 2031-yilga qadar yakunlanadi.

Apostrof bilan yoziladigan G' va O' o'rniga Ğ va Ö, harf birikmasi hisoblangan Sh va Ch o'rniga esa Ş va Ç harflari ishlatiladi. Shu tarzda alifbo 28 harf va 1 tutuq belgisidan iborat bo'ladi.
Yo'q. Qonun kuchga kirguniga qadar amaldagi alifboda rasmiylashtirilgan hujjatlar, milliy valyuta va qimmatli qog'ozlar muomalada qoladi. Davlat organlari va tashkilotlarining ramziy belgilari, peshlavha va ko'rsatkichlaridan esa yaroqsiz holatga kelguniga qadar yoki belgilangan muddatgacha foydalanish mumkin.
Bosqichma-bosqich. 1-sinf darsliklari 2027-yildan yangi alifboda chop etiladi, qolgan sinflarda darsliklar o'z yangilanish muddatida almashtiriladi. To'liq o'tish 2031-yilga qadar yakunlanadi va bu qo'shimcha mablag' talab qilmaydi.

Reklama

Umidjon EsirgapovU
MUALLIFUmidjon EsirgapovInfoedu.uz asoschisi marketing va ta’lim sohasida 5 yillik tajribaga ega ekspert.

Izohlar (0)

Izoh yozish uchun tizimga kiring.

O'xshash maqolalar

Eng ko'p o'qilganlar