Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining rasmiy xabariga ko'ra, 2026-yil 17–24-sentabr kunlari Toshkent shahrida Osiyo taraqqiyot banki va O'zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamkorligida Osiyo va Tinch okeani mintaqasida genderga yo'naltirilgan byudjetlashtirishni rivojlantirishga qaratilgan RETA 10587 mintaqaviy texnik yordam loyihasi doirasida tanishuv missiyasi o'tkazildi. Missiyaning maqsadi — genderga yo'naltirilgan byudjetlashtirish va davlat moliyasini boshqarish sohasidagi islohotlarni qo'llab-quvvatlashning ustuvor yo'nalishlarini belgilash hamda texnik yordam ko'lamini kelishib olish.
Bu mavzu ta'lim sohasiga bevosita tegishli: genderga yo'naltirilgan byudjetlashtirishni pilot tarzda joriy etish yo'nalishlari orasida oliy ta'lim ham bor. Ya'ni byudjet mablag'larining ta'limga taqsimlanishida gender jihatlari alohida hisobga olinadigan yo'nalish sifatida muhokama qilindi.
Texnik yordam loyihasi va tanishuv missiyasi
Loyiha Osiyo va Tinch okeani mintaqasi mamlakatlarida genderga yo'naltirilgan byudjetlashtirish (GYB) amaliyotini rivojlantirishga qaratilgan. O'zbekistondagi missiya ikki idora — Osiyo taraqqiyot banki va Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamkorligida o'tkazildi, ish jarayonida GYB bo'yicha islohotlarni amalga oshirish va ularning barqarorligini ta'minlashga qaratilgan ustuvor yo'nalishlar belgilandi.
Missiya doirasidagi asosiy ishlar
- Genderga yo'naltirilgan byudjetlashtirish sohasidagi islohotlar uchun ustuvor yo'nalishlarni belgilash;
- Amaldagi davlat dasturlari va tashabbuslari, shuningdek xalqaro taraqqiyot hamkorlarining loyihalari bilan o'zaro muvofiqlikni ta'minlash;
- Ustuvor tadbirlar, kutilayotgan natijalar, institutsional mas'uliyat, amalga oshirish muddatlari va mexanizmlarini qamrab olgan amaliy ish rejasini ishlab chiqish;
- Bankning texnik yordami, davlat tashkilotlari va taraqqiyot hamkorlari o'rtasida samarali muvofiqlashtirish mexanizmlarini belgilash.
Pilot sohalar qatorida oliy ta'lim
Seminar doirasida genderga yo'naltirilgan byudjetlashtirishni pilot tarzda joriy etishning ustuvor yo'nalishlari va shu sohalar bo'yicha hamkorlikning keyingi yo'nalishlari muhokama qilindi. Ro'yxatda olti yo'nalish bor va ularning birinchisi — oliy ta'lim:
- Oliy ta'lim;
- Bandlik;
- Qishloq xo'jaligi;
- Transport;
- Qurilish;
- Suv xo'jaligi.
Byudjetda gender jihatlarini hisobga olishning ahamiyati
Missiya O'zbekistonda davlat byudjetini shakllantirishda gender jihatlarini tizimli hisobga olish, byudjet mablag'larining ijtimoiy samaradorligini oshirish hamda davlat moliyasini boshqarish sohasidagi islohotlarni xalqaro tajriba asosida qo'llab-quvvatlashga qaratilgan. Ta'lim nuqtai nazaridan bu — mablag'larning qizlar va o'g'il bolalar ta'limiga, oliy ta'limda qamrov va imkoniyatlar tengligiga qanday taqsimlanishini baholash imkonini beradi.
Missiya yakunida texnik yordam ko'lami kelishilib, amaliy ish rejasi shakllantirilishi kutilmoqda — reja ustuvor tadbirlar, mas'uliyat va muddatlarni belgilaydi. Bu bosqich O'zbekistonda GYB amaliyotini uch yildan ortiqroq davom etgan xalqaro dasturlar tajribasi bilan bog'lash imkonini beradi.
