O‘zbekiston oliy ta’lim tizimida moliyaviy shaffoflikni ta’minlash maqsadida 2025-yil yakunlari bo‘yicha davlat oliy ta’lim muassasalarining (OTM) moliyaviy hisoboti e’lon qilindi. Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi taqdim etgan ma’lumotlar oliygohlarning iqtisodiy holati va ularning samaradorligini ko‘rsatib beradi.
OTMlar moliyaviy holatining umumiy tahlili
2025-yil sarhisobiga ko‘ra, mamlakatimizdagi barcha davlat universitetlarining umumiy daromadi 12 trillion so‘mni tashkil etgan. Biroq, sohadagi xarajatlar ko‘rsatkichi daromaddan biroz yuqori bo‘lib, 12,3 trillion so‘mga yetdi. Bu esa tizimda umumiy moliyaviy balans biroz manfiy ko‘rinishda ekanligidan dalolat beradi.
Eng ko‘p daromad qilgan OTMlar (TOP-10)
Moliyaviy tushumlar hajmi bo‘yicha Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti (TDIU) mutlaq yetakchilikni qo‘lga kiritgan. Eng yuqori daromadga ega oliygohlar beshligi quyidagicha:
- Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti — 909,49 mlrd so‘m;
- O‘zbekiston milliy universiteti — 649,95 mlrd so‘m;
- Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universiteti — 571,17 mlrd so‘m;
- O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti — 535,35 mlrd so‘m;
- Buxoro davlat universiteti — 476,47 mlrd so‘m.
Shuningdek, o‘ntalikdan Farg‘ona, Urganch, Samarqand davlat universitetlari hamda Chirchiq va Namangan oliygohlari joy olgan.
Sof foyda bo‘yicha peshqadamlar
Daromadning ko‘pligi har doim ham yuqori foydani anglatmaydi. Xarajatlarni optimallashtirish va moliyaviy samaradorlik bo‘yicha Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universiteti eng yaxshi natijani qayd etgan (+77,72 mlrd so‘m foyda).
Texnika yo‘nalishidagi oliygohlar ham bu ro‘yxatda sezilarli o‘rin egallagan:
- Qarshi davlat texnika universiteti: +57,80 mlrd so‘m;
- Andijon davlat texnika instituti: +33,77 mlrd so‘m;
- Chirchiq davlat pedagogika universiteti: +25,09 mlrd so‘m.
Qizig‘i shundaki, eng ko‘p daromad qilgan TDIU sof foyda bo‘yicha 23,25 mlrd so‘m bilan reytingning 7-pog‘onasidan joy olgan.
Eng ko‘p zarar ko‘rgan oliy ta’lim muassasalari
Hisobot davrida ayrim oliygohlar sezilarli moliyaviy qiyinchiliklarga duch kelgan. Xarajatlarning daromaddan sezilarli darajada ortib ketishi natijasida quyidagi muassasalar eng ko‘p zarar ko‘rgan:
- Navoiy davlat pedagogika instituti: -93,81 mlrd so‘m;
- Qo‘qon davlat pedagogika instituti: -73,73 mlrd so‘m;
- Namangan davlat universiteti: -64,74 mlrd so‘m.
Shuningdek, Qarshi va Urganch davlat universitetlari, Termizdagi oliygohlar hamda O‘zbekiston milliy universiteti ham 2025-yilni moliyaviy zarar bilan yakunlagan.
Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, O‘zbekiston OTMlarining moliyaviy mustaqillikka o‘tishi ularning daromad va xarajatlarini boshqarishda yangicha yondashuvlarni talab etmoqda. Ba’zi oliygohlar o‘zini to‘liq qoplash bilan birga foyda ko‘rayotgan bo‘lsa, boshqalari hali ham davlat ko‘magiga yoki xarajatlarni qayta ko‘rib chiqishga muhtoj.
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun tizimga kiring.