Namangan davlat universitetiKirish ballari 2025–2026

Namangan davlat universiteti: O‘zbekiston oliy ta’lim tizimidagi o‘rni va rivojlanish bosqichlari

Namangan davlat universiteti (NamDU) Farg‘ona vodiysidagi eng qadimgi va yirik oliy ta’lim muassasalaridan biri hisoblanadi. Mazkur universitet mintaqada pedagogika, tabiiy fanlar, gumanitar va ijtimoiy sohalar bo‘yicha yuqori malakali mutaxassislar tayyorlashning asosiy markazi sifatida faoliyat yuritadi. O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimida o‘zining mustahkam mavqeyiga ega bo‘lgan ushbu dargoh ko‘p yillik ilmiy-pedagogik an’analarga tayanadi.

Universitet tarixi va tashkil etilishi

Namangan davlat universitetining shakllanish tarixi bevosita mintaqadagi ma’rifatparvarlik harakati va mutaxassislarga bo‘lgan ehtiyoj bilan bog‘liq. Muassasaga 1942-yil 22-iyun kuni asos solingan. Dastlab ushbu dargoh Namangan davlat pedagogika instituti sifatida o‘z faoliyatini boshlagan. Ikkinchi jahon urushi davrida tashkil etilgan ushbu institut mintaqada savodxonlikni oshirish va xalq ta’limi tizimi uchun kadrlar yetkazib berish vazifasini bajargan.

O‘zbekiston mustaqillikka erishgandan so‘ng, oliy ta’lim tizimini isloh qilish jarayonida mazkur institutning maqomi o‘zgartirildi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 1992-yil 28-fevraldagi farmoniga muvofiq, institut negizida Namangan davlat universiteti tashkil etildi. Bu o‘zgarish universitetga nafaqat pedagogika, balki iqtisodiyot, huquqshunoslik, muhandislik va boshqa fundamental fanlar bo‘yicha keng qamrovli mutaxassislar tayyorlash imkoniyatini berdi.

Fakultetlar tarkibi

Hozirgi vaqtda Namangan davlat universiteti tarkibida o‘ndan ortiq fakultet mavjud bo‘lib, ular turli yo‘nalishlarda o‘quv va ilmiy jarayonlarni boshqaradi. Universitetning tarkibiy tuzilmasiga quyidagi fakultetlar kiradi:

• Fizika-matematika fakulteti
• Tabiiy fanlar fakulteti
• Filologiya fakulteti
• Tarix va ijtimoiy fanlar fakulteti
• Pedagogika va psixologiya fakulteti
• Maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim fakulteti
• Jismoniy madaniyat fakulteti
• San’atshunoslik fakulteti
• Iqtisodiyot va boshqaruv fakulteti
• Yuridik fakulteti
• Biologiya fakulteti
• Kimyo fakulteti
• Chet tillar fakulteti
• Biotexnologiya fakulteti

Ilmiy salohiyat va kadrlar zaxirasi

Namangan davlat universitetining ilmiy salohiyati yildan-yilga oshib bormoqda. Universitetda jami 1000 nafardan ortiq professor-o‘qituvchilar faoliyat ko‘rsatadi. Muassasaning ilmiy darajali kadrlar bilan ta’minlanganlik darajasi o‘rtacha 40-45 foizni tashkil etadi. Universitet tarkibida:

Asosiy ilmiy xodimlar tarkibi quyidagicha taqsimlangan:

• Fan doktorlari (DSc) va professorlar: 60 nafardan ortiq.
• Fan nomzodlari (PhD) va dotsentlar: 350 nafardan ortiq.
• Mustaqil izlanuvchilar: 200 nafardan ortiq.

Universitetda “NamDU ilmiy axborotnomasi” jurnali muntazam ravishda chop etiladi. Ushbu nashr Oliy attestatsiya komissiyasi (OAK) ro‘yxatiga kiritilgan bo‘lib, unda matematika, fizika, biologiya, kimyo va gumanitar fanlar bo‘yicha ilmiy maqolalar e’lon qilinadi.

Talabalar soni va o‘quv jarayoni

Namangan davlat universiteti talabalar sig‘imi bo‘yicha respublikada yuqori o‘rinlarda turadi. Hozirgi kunda universitetda jami 28 000 nafardan ortiq talaba tahsil olmoqda. Ulardan:

• Kunduzgi ta’lim shaklida: 18 000 nafarga yaqin talaba.
• Sirtqi ta’lim shaklida: 9 000 nafardan ortiq talaba.
• Kechki ta’lim shaklida: 1 000 nafardan ortiq talaba.

O‘quv jarayoni kredit-modul tizimi (ECTS) asosida tashkil etilgan bo‘lib, barcha o‘quv resurslari HEMIS axborot tizimiga integratsiya qilingan. Bu esa talabalarning o‘zlashtirish ko‘rsatkichlarini raqamli monitoring qilish imkonini beradi.

Magistratura va doktorantura

Universitetda ilmiy-pedagogik kadrlarni tayyorlashning uzluksiz tizimi yo‘lga qo‘yilgan. Magistratura bosqichida 30 dan ortiq mutaxassislik bo‘yicha 800 nafarga yaqin magistrant tahsil oladi. Magistratura bo‘limi ilmiy-tadqiqot ishlari va pedagogik faoliyatni uyg‘unlashtirishga yo‘naltirilgan.

Oliy ta’limdan keyingi ta’lim (doktorantura) tizimida quyidagi ixtisosliklar mavjud:

• Differensial tenglamalar va matematik fizika;
• O‘simliklar fiziologiyasi va biokimyosi;
• O‘zbek tili va adabiyoti;
• Vatan tarixi;
• Pedagogika nazariyasi va tarixi.

Universitet qoshida bir qator ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlar faoliyat yuritadi. Bu kengashlar filologiya, pedagogika va psixologiya fanlari bo‘yicha dissertatsiyalarni himoya qilish huquqiga ega.

Xalqaro hamkorlik aloqalari

NamDU xalqaro maydonda o‘z nufuzini oshirish maqsadida 50 dan ortiq xorijiy oliy ta’lim muassasalari va ilmiy markazlar bilan memorandumlar imzolagan. Hamkorlikning asosiy yo‘nalishlari talabalar almashinuvi, qo‘shma o‘quv dasturlari va xalqaro grant loyihalarini o‘z ichiga oladi.

Asosiy xalqaro hamkorlar:

• Rossiya Federatsiyasi: Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti, Tomsk davlat universiteti.
• Turkiya: Anqara universiteti, Ege universiteti, Gazi universiteti.
• Yevropa Ittifoqi: Erasmus+ dasturi doirasida Germaniya, Ispaniya va Polsha universitetlari.
• Janubiy Koreya: KOICA loyihalari doirasidagi texnologik hamkorlik.

Universitetda xorijiy professor-o‘qituvchilar ishtirokida ma’ruzalar tashkil etish va xalqaro ilmiy konferensiyalar o‘tkazish amaliyoti yo‘lga qo‘yilgan. Shuningdek, talabalar almashinuv dasturlari doirasida har yili o‘nlab talabalar xorijda qisqa muddatli stajirovka o‘taydi.

Moddiy-texnik baza

Namangan davlat universiteti zamonaviy infratuzilmaga ega. Universitet hududida asosiy o‘quv binolaridan tashqari quyidagilar mavjud:

• Axborot-resurs markazi: 500 mingdan ortiq kitob fondiga ega.
• Laboratoriyalar: Kimyo, biologiya va fizika yo‘nalishlari uchun 20 dan ortiq o‘quv-ilmiy laboratoriya.
• Talabalar turar joylari: 3000 o‘ringa mo‘ljallangan zamonaviy yotoqxonalar.
• Sport majmualari: Yopiq suzish havzasi, futbol maydonlari va yengil atletika zallari.

Universitetning barcha o‘quv korpuslari yuqori tezlikdagi internet tarmog‘i va zamonaviy AKT uskunalari bilan jihozlangan. Bu esa masofaviy ta’lim elementlarini joriy etish va elektron kutubxonadan foydalanish samaradorligini ta’minlaydi.