Farzandingiz kechqurun uy vazifasini qilyapti, telefoni qo‘lida — ehtimol u topshiriqni ChatGPT bilan bajaryapti. Yirik sun’iy intellekt kompaniyasi o‘smirlar uchun maxsus himoya choralarini joriy qilganini e’lon qilgan edi. Biroq nufuzli tadqiqot shu himoyani ishonchli deb tan olmadi va xizmatni 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun xavfli deb baholadi.
OpenAI o‘smirlar uchun joriy qilgan choralar
Kompaniya 2026-yil 18-avgustda «ChatGPT for Teens» rejimini taqdim etdi. Unga ko‘ra 13–17 yoshdagi foydalanuvchilar uchun qator himoya funksiyalari avtomatik yoqiladi: hissiy qaramlikni kuchaytiruvchi va romantik mazmundagi suhbatlar cheklanadi, chatbot o‘zini ongli mavjudot sifatida ko‘rsatmasligi kerak, «nozik» deb baholangan tasvirlarni yuborishda esa foydalanuvchi ogohlantirish oladi. Ota-ona akkauntni farzandinikiga bog‘lasa, xavfli suhbatlar yuzasidan xabardor qilinishi ko‘zda tutilgan.
7-oktabr kuni OpenAI o‘smirlarning ChatGPT’dan foydalanish vaqti o‘rtacha hisobda uncha katta emasligi va undan asosan ta’lim maqsadlarida foydalanilishini ma’lum qildi. Kompaniya shu tariqa xavfsizlik bo‘yicha e’tirozlarga javob berishga urindi.
«Common Sense Media» tadqiqoti natijalari
Aynan shu kuni notijorat «Common Sense Media» tashkilotining Yoshlar uchun sun’iy intellekt xavfsizligi instituti o‘z hisobotini e’lon qildi. Mutaxassislar ChatGPT’ni o‘smirlar rejimi joriy qilinishidan oldin ham, keyin ham jami 4000 dan ortiq so‘rov orqali sinovdan o‘tkazdi. Natija kompaniya va’dasidan uzoq chiqdi: o‘ziga zarar yetkazish haqidagi suhbatlar yuzasidan ota-onalarga xabar berish funksiyasi ko‘p hollarda ishlamagan.
Shu sababli institut ChatGPT’ni 18 yoshgacha bo‘lgan barcha bolalar uchun «qabul qilib bo‘lmaydigan xavf» toifasida baholadi. Tashkilot OpenAI’dan kamchiliklar bartaraf etilgunga qadar xizmatni 18 yoshdan katta foydalanuvchilar bilan cheklashni so‘radi. Batafsil xulosa tashkilotning rasmiy sahifasida keltirilgan.
Bu baho sun’iy intellekt xizmatlari bo‘yicha avvalgi tadqiqotlar qatoriga qo‘shildi: saytimizda ham OpenAI modellarining o‘qitilishi to‘xtatilgani haqida yozgan edik.
Ota-onalar uchun qolgan nazorat imkoniyatlari
Kompaniya e’lon qilgan funksiyalar orasida ota-onalar uchun qo‘shimcha nazorat vositalari ham bor: akkauntlarni bog‘lash, xavfli suhbatlar haqida bildirishnoma olish va «Study mode»ni boshqarish. Tadqiqot esa aynan shu bildirishnomalarning ishonchsizligini ko‘rsatdi — ya’ni sozlamalar mavjudligi ularning haqiqatda ishlashini kafolatlamaydi.
Shu bois mutaxassislar ota-onalarga farzandining akkaunti bog‘langanini tekshirishni, chatbot bilan bo‘ladigan suhbatlar mavzusi haqida ochiq gaplashishni va xavfsizlik sozlamalariga tayanib qolmaslikni tavsiya qiladi.
