O‘zbekistonda kasb-hunar ta’limi islohoti yangi bosqichga chiqdi. 30-sentabr kuni Prezident Shavkat Mirziyoyev "Yangi O‘zbekiston" universitetida ustoz va murabbiylar bilan uchrashuv o‘tkazdi. Unda texnikumlar va dual ta’limga oid choralar ham e’lon qilindi: yoshlar o‘qish barobarida daromad topadi, ustalar xalqaro darajada malaka oshiradi. Bu haqda Prezident matbuot kotibining rasmiy kanali xabar berdi.
Texnikumlarda xalqaro dasturlar kengaymoqda
So‘nggi ikki yilda 104 ta texnikumga Germaniya, Buyuk Britaniya, Shveytsariya va Xitoyning xalqaro o‘quv dasturlari olib kirilgan. Uchrashuvda bu dasturlar bosqichma-bosqich mamlakatning barcha texnikumlariga joriy etilishi aytildi. Ya’ni xalqaro standart bo‘yicha kasb o‘rganish imkoni alohida tanlangan muassasalar bilan cheklanib qolmaydi.
Hamkorlik qamrovi ham kengaygan. 25 ming korxona bilan tuzilgan shartnomalar natijasida 100 mingdan ziyod yosh o‘qish barobarida daromad topish imkoniga ega bo‘ldi. Dual ta’limda o‘quvchi nazariy bilimni texnikumda, amaliy ko‘nikmani esa korxonada — haq to‘lanadigan ish o‘rnida egallaydi. Tizimning tuzilishi va qamrovi haqida alohida maqolada batafsil yozganmiz.
Dual ta’limdagi yoshlar stipendiya oladi
Uchrashuvda dual ta’limda kasb o‘rganayotgan yoshlar uchun moddiy rag‘bat ham ma’lum qilindi: shu yildan ularga 1 million 300 ming so‘mgacha stipendiya to‘lanmoqda. Amaliyotni korxonada o‘tayotgan o‘quvchi uchun bu kasb bilan birga barqaror daromad degani — texnikum talabasi nazariyani o‘zlashtirar ekan, o‘z mehnati uchun haq oladi.
Bu yil 9-sinfni bitirgan 220 ming o‘quvchi texnikumga jalb qilindi. Raqam kasb-hunar ta’limiga talab qanchalik yuqori ekanini ko‘rsatadi: maktabni tugatgan yosh uchun bu — oliygohga kirishdan oldin ham kasb, ham daromad topish yo‘li.
Ustalar uchun 50 foiz ustama va xorijda stajirovka
Xalqaro dasturlar bilan birga ustalarni tayyorlash va rag‘batlantirish ham kuchaytiriladi. Kelasi yildan xalqaro kasb sertifikatiga ega ustaga maoshiga 50 foiz ustama to‘lanadi, sertifikat olish xarajati esa to‘liq qoplanadi. Ya’ni xalqaro malaka oshirish usta uchun qo‘shimcha xarajat emas, daromad manbai bo‘ladi.
Har yili 500 nafar texnikum ustasi Germaniya, Shveytsariya, Turkiya va Xitoyda stajirovka o‘taydi. Bu chora ustalarni tayyorlash va rag‘batlantirish bo‘yicha yangi tizimning bir qismi sifatida e’lon qilindi.
Kasbiy ta’lim keyingi bosqichda
Uchrashuvda oliygohlar uchun dual ta’lim tizimi ham e’lon qilindi. Unga ko‘ra "korxona — oliygoh — maqsadli kadr" tamoyili kelasi yildan 75 ta oliy ta’lim muassasasida, 2028-yildan esa barcha oliygohlarda amal qiladi. Korxona o‘ziga kerak nomzodni o‘qitish uchun oliygohga buyurtma beradi, nomzod test sinovlarisiz, suhbat asosida qabul qilinadi. Bu bosqichning shartlari haqida ham alohida maqola tayyorlaganmiz.
Bunday yondashuv kasbiy ta’limni ish beruvchi talabiga yaqinlashtiradi: texnikum va oliygoh bitiruvchisi korxonaga o‘zi o‘qigan yo‘nalish bo‘yicha boradi. Ustozlar uchun mo‘ljallangan rag‘batlar esa o‘quv jarayonining sifatini ham ko‘tarishi kutilmoqda.
