O‘zbekistonda maktabgacha ta’lim tashkilotlari soni 40 mingga yaqinlashdi. Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil 1-yanvar holatiga respublikada faoliyat yuritayotgan bog‘chalar soni 39 283 tani tashkil etgan. Bu 2024-yil yakuniga nisbatan 1 225 taga, ya’ni 3,2 foizga ko‘proq.
O‘sishning katta qismi oilaviy bog‘chalarga to‘g‘ri keladi
Tarmoqdagi o‘sish asosan nodavlat sektor hisobiga kechmoqda. Oilaviy nodavlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari soni 29 196 taga yetib, bir yilda 467 taga yoki 1,6 foizga ko‘paygan. Demak, mamlakatdagi har uchta bog‘chadan ikkitasi xususiy yoki oilaviy shaklda ishlayapti.
Bu tendensiya hududlarda ham yaqqol ko‘rinadi. Masalan, Andijonda 134 ta oilaviy bog‘cha ochilishi va qamrovni 86 foizga yetkazish rejalashtirilgan edi — davlat bog‘chalari navbatini qisqartirishda aynan shu toifa asosiy zaxira hisoblanadi.
Oilaviy bog‘chalar ota-onalar uchun qulay: ular uy sharoitida, kichik guruhlarda ishlaydi, badal esa davlat muassasalariga qaraganda pastroq bo‘lishi mumkin. Shu sababli bu shakl ayniqsa chekka tumanlarda tez tarqalmoqda.
Viloyatlar o‘rtasidagi farq qariyb besh baravarni tashkil etadi
Hududlar kesimidagi tafovut katta: eng ko‘p bog‘cha Qashqadaryoda — 4 458 ta, eng kami Sirdaryoda — 1 189 ta. Ya’ni janubiy viloyatlar maktabgacha ta’lim infratuzilmasida ancha oldinda.
| Hudud | Bog‘chalar soni |
|---|---|
| Qashqadaryo viloyati | 4 458 |
| Samarqand viloyati | 4 443 |
| Farg‘ona viloyati | 4 341 |
| Andijon viloyati | 4 308 |
| Namangan viloyati | 4 042 |
| Surxondaryo viloyati | 3 382 |
| Toshkent viloyati | 2 447 |
| Buxoro viloyati | 2 234 |
| Xorazm viloyati | 2 111 |
| Qoraqalpog‘iston Respublikasi | 1 788 |
| Jizzax viloyati | 1 709 |
| Navoiy viloyati | 1 481 |
| Toshkent shahri | 1 350 |
| Sirdaryo viloyati | 1 189 |
Jadvaldan ko‘rinib turibdiki, Qashqadaryo, Samarqand, Farg‘ona, Andijon va Namangan viloyatlarining har birida 4 mingdan ortiq muassasa bor. Bu besh viloyat mamlakatdagi umumiy bog‘chalarning qariyb yarmini qamrab oladi.
Aholi soni eng katta hududlarda tarmoq zichligi ham yuqori — bu yerda navbat masalasi nisbatan yengil hal bo‘lmoqda. Aksincha, Toshkent shahridagi 1 350 ta muassasa katta aholi oqimiga nisbatan kam ko‘rinadi va aynan poytaxtda navbat eng dolzarb muammo bo‘lib qolmoqda.
Raqamlar ortidagi tendensiya
Bir yilda 1 225 ta yangi muassasa ishga tushishi — bu kuniga o‘rtacha uchta bog‘cha ochilgani. O‘sish sur’ati 3,2 foizni tashkil etib, oilaviy shakl bo‘yicha o‘sish undan ham pastroq: 1,6 foiz. Ya’ni yangi muassasalarning katta qismi yuridik shakli boshqacha bo‘lgan tashkilotlar hisobiga yaratilmoqda.
Diqqat qilish kerak: yuqoridagi raqamlar 2026-yil 1-yanvar holatiga olingan. Joriy yil davomida yangi bog‘chalar hisobiga ko‘rsatkich yana o‘zgarishi mumkin. Rasmiy manba — Milliy statistika qo‘mitasi e’lon qilgan yillik hisobot.
