AQShda sun’iy intellekt qariyb 1 million yangi ish o’rni yaratdi

Sun'iy intellekt sabab ommaviy ishsizlik yuzaga keladi degan xavotirlar hozircha o'zini oqlamayapti. The Economist tahliliga ko'ra, AQShda sun'iy intellekt bilan bog'liq jarayonlar hozircha yo'qotilgan ish o'rinlaridan ko'ra ko'proq yangi ish o'rinlari yaratmoqda.

Bandlik ko'rsatkichlari

Nashr AQSh Mehnat statistikasi byurosi ma'lumotlarini keltiradi: 2026-yil avgust oyida mamlakat iqtisodiyoti 162 mingta ish o'rni yaratgan, ishsizlik darajasi 4,1 foizni tashkil etgan. 20–24 yoshdagi yoshlar ishsizligi bilan umumiy ishsizlik o'rtasidagi tafovut so'nggi o'n yilliklardagi eng past ko'rsatkichlarga yaqinlashgan.

Shu bilan birga ayrim sohalarda qisqarish kuzatilmoqda. Professional va biznes xizmatlarida ishga qabul 2015–2019-yillardagi o'rtacha ko'rsatkichdan taxminan 10 foiz past. Microsoft va Meta kabi texnologik kompaniyalar xodimlar sonini qisqartirmoqda. Bu yil AQSh kompaniyalari o'rtacha oyiga 16 mingtaga yaqin sun'iy intellekt bilan bog'liq ish o'rnini qisqartirganini e'lon qilgan.

Ish o'rinlari ko'paygan yo'nalishlar

The Economist hisob-kitoblariga ko'ra, sun'iy intellekt rivoji AQShda hozirgacha qariyb 1 millionta yangi ish o'rni yaratilishiga sabab bo'lgan. Bu 2023-yil o'rtalaridan buyon sun'iy intellekt bilan bog'liq qariyb 200 mingta ish o'rnining qisqarishidan ancha yuqori.

Bandlik o'sishi asosan quyidagi yo'nalishlarga to'g'ri keladi:

• Muhandislik, dasturiy ta'minot ishlab chiqish, matematika va ma'lumotlar tahlili — bu yo'nalishlarda qariyb 730 mingta qo'shimcha ish o'rni paydo bo'lgan;
• Sun'iy intellekt infratuzilmasi — data-markazlar, elektr ta'minoti, sovitish tizimlari va tarmoq qurilishi bilan bog'liq sohalarda 2026-yilga kelib 300 mingga yaqin qo'shimcha ish o'rni shakllangan;
• Data-markazlarga yaqin besh turdagi qurilish va ishlab chiqarish sohasi — kutilgan tendensiyadan qariyb 320 mingta ko'proq ish o'rni yaratilgan.

Shu bois elektr montajchilari, santexniklar, HVAC tizimlari mutaxassislari, qurilish ishchilari, tarmoq muhandislari va elektr uskunalari ishlab chiqaruvchilariga talab ortmoqda. Infratuzilmaga yo'naltirilgan xarajatlar 2022-yilga nisbatan yiliga qariyb 500 mlrd dollar ko'proq, data-markazlar qurilishi esa yiliga 75 mlrd dollardan ortiq hajmda davom etmoqda.

Talab ko'nikmalarga qarab o'zgaryapti

Nashrning asosiy xulosalaridan biri shuki, hozircha sun'iy intellektning mehnat bozoridagi ta'siri ishlarning butunlay yo'qolishidan ko'ra, qaysi ko'nikmalarga talab yuqori bo'lishining o'zgarishi sifatida ko'rinadi.

O'zbekistonda ham sun'iy intellekt sohasidagi tashabbuslar kengaymoqda — 1-oktabrdan Sun'iy intellekt instituti ish boshlashi haqida ham xabar bergan edik.