Farg‘ona davlat universitetiKirish ballari 2025–2026

Farg‘ona davlat universiteti faoliyati va tarixiy rivojlanish bosqichlari

Farg‘ona davlat universiteti (FarDU) O‘zbekiston Respublikasining yetakchi oliy ta’lim muassasalaridan biri bo‘lib, Farg‘ona vodiysida ilmiy va pedagogik kadrlar tayyorlash markazi hisoblanadi. Mazkur muassasa ko‘p yillik tarixga ega bo‘lib, mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy taraqqiyotida muhim o‘rin tutadi.

Universitetning tashkil etilishi va rivojlanish tarixi

Farg‘ona davlat universitetining asosi 1930-yil 1-mayda qo‘yilgan. Dastlab ushbu ta’lim maskani Farg‘ona pedagogika instituti sifatida o‘z faoliyatini boshlagan. O‘sha davrda institut tarkibida bor-yo‘g‘i bir nechta bo‘lim mavjud bo‘lib, mahalliy yoshlarni o‘qituvchilik kasbiga tayyorlash asosiy vazifa etib belgilangan edi. 1930-yillarda institutda ilmiy-pedagogik faoliyatni yo‘lga qo‘yish uchun mamlakatning turli hududlaridan mutaxassislar jalb qilingan.

Ikkinchi jahon urushi yillarida institut faoliyati ma’lum muddat qiyinchiliklarga duch kelgan bo‘lsa-da, urushdan keyingi yillarda moddiy-texnika bazasi kengaytirildi. 1991-yil 1-martda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoniga binoan, Farg‘ona davlat pedagogika instituti negizida Farg‘ona davlat universiteti tashkil etildi. Bu maqom universitetga kengroq ilmiy yo‘nalishlarda kadrlar tayyorlash, fundamental tadqiqotlarni amalga oshirish va xalqaro aloqalarni mustahkamlash imkoniyatini berdi.

Universitetning tarkibiy tuzilishi va fakultetlari

Bugungi kunda Farg‘ona davlat universiteti ko‘p tarmoqli oliy ta’lim muassasasi hisoblanadi. Universitet tarkibida quyidagi fakultetlar faoliyat yuritmoqda:

• Fizika-matematika fakulteti
• Filologiya fakulteti
• Tarix fakulteti
• Xorijiy tillar fakulteti
• Biologiya fakulteti
• Kimyo fakulteti
• Geografiya va iqtisodiyot fakulteti
• Pedagogika va psixologiya fakulteti
• Jismoniy madaniyat fakulteti
• San’atshunoslik fakulteti
• Maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim fakulteti
• Harbiy ta’lim fakulteti
• Ijtimoiy-iqtisodiy fakultet
• Ekologiya va qishloq xo‘jaligi fakulteti

Ilmiy salohiyat va pedagogik tarkib

Farg‘ona davlat universitetining ilmiy salohiyati yildan-yilga oshib bormoqda. Muassasada ilmiy tadqiqot ishlarini muvofiqlashtirish va yuqori malakali mutaxassislar tayyorlashga alohida e’tibor qaratilgan. Hozirgi kunda universitetda jami 800 nafardan ortiq professor-o‘qituvchilar faoliyat yuritmoqda.

Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, universitet ilmiy jamoasi tarkibida:

• 40 nafardan ortiq fan doktori (DSc) va professorlar;
• 250 nafardan ortiq fan nomzodi, falsafa doktorlari (PhD) va dotsentlar mavjud.

Universitetning umumiy ilmiy salohiyati qariyb 40 foizni tashkil etadi. Professor-o‘qituvchilar tomonidan har yili 1000 dan ortiq ilmiy maqolalar, jumladan, Scopus va Web of Science bazalariga kiruvchi xalqaro jurnallarda nashr etilmoqda. Universitet qoshida bir nechta ixtisoslashtirilgan ilmiy kengashlar faoliyat ko‘rsatadi, bu esa yosh olimlarga o‘z dissertatsiyalarini himoya qilish imkonini beradi.

Talabalar soni va ta’lim shakllari

Farg‘ona davlat universiteti talabalar soni bo‘yicha mintaqadagi eng yirik oliygohlardan biri hisoblanadi. Hozirgi kunda universitetda jami 30 000 nafardan ortiq talaba tahsil olmoqda. Ta’lim jarayoni bir necha shakllarda tashkil etilgan:

1. Kunduzgi ta’lim shakli: Talabalarning bevosita auditoriyalarda nazariy va amaliy bilim olishlarini ko‘zda tutadi.
2. Sirtqi ta’lim shakli: Ishlab chiqarishdan ajralmagan holda ta’lim olish istagida bo‘lgan fuqarolar uchun mo‘ljallangan.
3. Kechki ta’lim shakli: Kunduzgi vaqtda band bo‘lgan yoshlar uchun tashkil etilgan maxsus yo‘nalish.

Universitetda ta’lim jarayonlari kredit-modul tizimi (ECTS) asosida yo‘lga qo‘yilgan bo‘lib, bu talabalarning akademik mobilligini ta’minlash va xalqaro ta’lim standartlariga moslashish imkonini beradi.

Magistratura va doktorantura bosqichlari

Oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash tizimi universitetning ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. Magistratura bosqichida 30 dan ortiq mutaxassislik bo‘yicha kadrlar tayyorlanmoqda. Magistratura talabalari ilmiy-tadqiqot institutlari va yirik korxonalarda o‘z amaliyotlarini o‘taydilar.

Doktorantura (Tayanch doktorantura va doktorantura) tizimi quyidagi yo‘nalishlarda faol ish olib bormoqda:

• O‘zbek tili va adabiyoti;
• Matematik analiz va differensial tenglamalar;
• Genezis, geofizika va tuproq kimyosi;
• O‘zbekiston tarixi;
• Umumiy pedagogika va pedagogika tarixi;
• Ekologiya va atrof-muhit muhofazasi.

Universitetda olib borilayotgan ilmiy izlanishlar natijasida har yili o‘nlab falsafa doktori (PhD) va fan doktori (DSc) dissertatsiyalari muvaffaqiyatli himoya qilinmoqda.

Xalqaro hamkorlik aloqalari

Farg‘ona davlat universiteti xalqaro maydonda o‘z nufuzini oshirish maqsadida dunyoning 50 dan ortiq yetakchi universitetlari va ilmiy markazlari bilan hamkorlik shartnomalarini imzolagan. Hamkorlikning asosiy yo‘nalishlari talabalar va o‘qituvchilar almashinuvi, qo‘shma ilmiy loyihalar hamda xalqaro konferensiyalar tashkil etishni o‘z ichiga oladi.

Hamkor davlatlar va muassasalar ro‘yxatiga quyidagilar kiradi:

• Rossiya Federatsiyasi: Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti, Qozon federal universiteti.
• AQSH: Amerika kengashlari (American Councils) doirasidagi ta’lim dasturlari.
• Janubiy Koreya: Kyungdong universiteti, Yeungnam universiteti.
• Turkiya: Anqara universiteti, Ege universiteti.
• Yevropa Ittifoqi: Erasmus+ dasturi doirasida Germaniya, Ispaniya va Polsha universitetlari bilan hamkorlik.

Shuningdek, universitetda xorijiy mutaxassislar ishtirokida “Mehmon professor” dasturi amalga oshiriladi. Har yili chet ellik olimlar universitet talabalariga ma’ruza o‘qish va ilmiy maslahatlar berish uchun tashrif buyurishadi. Universitet tarkibida xorijiy oliy ta’lim muassasalari bilan hamkorlikda tashkil etilgan qo‘shma ta’lim dasturlari (Double Degree) ham mavjud bo‘lib, ular bitiruvchilarga ikkita diplom olish imkoniyatini beradi.

Moddiy-texnik baza va infratuzilma

Universitetning moddiy-texnik bazasi zamonaviy talablarga javob beradigan darajada shakllantirilgan. O‘quv binolari zamonaviy kompyuter texnikalari, laboratoriya jihozlari va multimedia vositalari bilan ta’minlangan. Universitet axborot-resurs markazi boy kitob fondiga ega bo‘lib, unda 500 mingdan ortiq bosma va elektron adabiyotlar mavjud.

Talabalarning yashashi va bo‘sh vaqtlarini mazmunli o‘tkazishlari uchun universitet hududida bir nechta talabalar turar joylari, sport majmualari, ochiq va yopiq turdagi suzish havzalari hamda madaniyat saroyi faoliyat yuritadi. Talabalar turar joylari internet (Wi-Fi) va zaruriy maishiy sharoitlar bilan to‘liq ta’minlangan. Ilmiy laboratoriyalar fizika, kimyo va biologiya yo‘nalishlarida murakkab tajribalarni o‘tkazish imkonini beruvchi uskunalar bilan jihozlangan.