“Chegara bilmas muxbirlar” (Reporters Without Borders) xalqaro tashkiloti dunyo mamlakatlaridagi so‘z va matbuot erkinligi holatini aks ettiruvchi 2026-yilgi reytingini e’lon qildi. Jami 180 ta davlat va hududni qamrab olgan mazkur yillik hisobotda O‘zbekistonning mavqeyi hamda global miqyosdagi xavotirli tendensiyalar qayd etilgan.
O‘zbekistonning 2026-yildagi ko‘rsatkichlari
Yangi hisobotga ko‘ra, O‘zbekiston matbuot erkinligi reytingida o‘tgan yilga nisbatan bir pog‘ona yuqorilab, 147-o‘rinni egalladi. Shuni ta’kidlash joizki, mamlakat o‘rni biroz ko‘tarilgan bo‘lsa-da, umumiy ball ko‘rsatkichi 35,24 dan 34,95 ballga tushgan. Bu holat rsf.org saytidagi yangi tartib va qoidalarga muvofiq baholangan.
Markaziy Osiyo mintaqasidagi vaziyat
Mintaqadosh qo‘shnilarimizning 2026-yilgi reytingdagi o‘rinlari turlicha ko‘rinish olgan:
- Qirg‘iziston: 146-o‘rin (o‘tgan yili 144-o‘rinda edi);
- Qozog‘iston: 149-o‘rin (141-o‘rindan pastlagan);
- Tojikiston: 155-o‘rin (153-o‘rindan tushgan);
- Turkmaniston: 173-o‘rin (bir pog‘ona yuqorilagan, avval 174-o‘rinda edi).
O‘zbekistonning so‘nggi 10 yillik dinamikasi
Mamlakatimizning o‘tgan yillardagi reyting natijalari sohadagi o‘zgarishlar barqaror emasligini ko‘rsatmoqda:
- 2017–2020-yillar: 169-o‘rindan 156-o‘ringacha ko‘tarilish kuzatilgan.
- 2022-yil: Eng yaxshi natija qayd etilib, 133-o‘rin egallangan.
- 2024–2025-yillar: Pozitsiya 148-o‘rinda deyarli o‘zgarmay qolgan.
- 2026-yil: 147-o‘rin.
Global miqyosdagi yetakchilar va autsayderlar
2026-yilgi indeksda matbuot erkinligi eng yuqori darajada bo‘lgan davlatlar qatoridan Norvegiya, Niderlandiya va Estoniya kabi Yevropa mamlakatlari joy olgan. Aksincha, Eritreya, Shimoliy Koreya va Xitoy kabi davlatlar ro‘yxatning eng quyi pog‘onalarini band etgan.
Xalqaro miqyosdagi rekord darajadagi pasayish
Tashkilot hisobotida xavotirli bir fakt ochiqlangan: so‘nggi 25 yil ichida dunyo bo‘yicha o‘rtacha ko‘rsatkichlar hech qachon bunchalik past bo‘lmagan. Hozirda dunyo mamlakatlarining yarmidan ko‘pida matbuot erkinligi bo‘yicha vaziyat “murakkab” yoki “o‘ta og‘ir” deb baholanmoqda. Bu esa global miqyosda axborot erkinligi borasida jiddiy inqiroz yuzaga kelayotganidan dalolat beradi.
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun tizimga kiring.