Homilador o'qituvchi dekretga chiqishdan oldin ish haqi saqlanmaydigan ta'til olib chet elga ketsa, uning ish joyi va homiladorlik hamda tug'ish nafaqasi saqlanadimi — bu savol ko'pchilik oilalarni qiziqtiradi. Masala Mehnat kodeksi va tegishli nizom bilan tartibga solinadi.
Dekret ta'tilining muddatlari
Mehnat kodeksining 404-moddasiga ko'ra, ayolga tug'ruqqacha 70 kalendar kun, tug'ruqdan keyin 56 kalendar kun ta'til beriladi. Tug'ish qiyin kechgan yoxud ikki va undan ortiq bola tug'ilgan taqdirda tug'ruqdan keyingi qism 70 kalendar kunga uzaytiriladi.
Xodimga homiladorlikning 30-haftasidan boshlab bir yo'la 126 kalendar kunlik mehnatga layoqatsizlik varaqasi beriladi va davlat ijtimoiy sug'urtasi bo'yicha nafaqa to'lanadi. Nafaqa o'rtacha oylik ish haqining 75 foizidan kam bo'lmasligi belgilangan.
Bola parvarishi ta'tili
Kodeksning 405-moddasiga ko'ra, homiladorlik va tug'ish ta'tili tugaganidan keyin ayolning xohishiga ko'ra bolasi ikki yoshga to'lguniga qadar parvarishlash ta'tili beriladi. Xodim istagan vaqtida bu ta'tildan qaytish huquqiga ega.
Staj uzilmaydi
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 17-dekabrdagi 796-son qarori bilan tasdiqlangan nizomga muvofiq, mehnat munosabatlari saqlangan holda ish haqi saqlanmaydigan ta'tilga chiqish homiladorlik va tug'ish nafaqasini tayinlash uchun talab etiladigan oxirgi olti oylik uzluksiz sug'urta stajini uzmaydi.
Ya'ni xodimning ish haqi saqlanmagan ta'tilda bo'lishi yoki mehnatga layoqatsizlik davri uzluksiz olti oylik stajga ta'sir qilmaydi va dekret puli to'lanadi. Bu holatda ta'tilni ish beruvchi bilan kelishib, qonuniy rasmiylashtirish muhim.
Nafaqa olish uchun sug'urtalangan shaxsda kamida 10 oylik sug'urta staji bo'lishi, shuningdek sug'urta hodisasi yuzaga kelgan oydan oldingi oxirgi olti oy davomida uzluksiz staj saqlangan bo'lishi talab etiladi. Dekret puli hisob-kitobi haqidagi ma'lumot bu talablarni to'ldiradi.
Nafaqa miqdori va rasmiylashtirish tartibi
Homiladorlik va tug'ish nafaqasi o'rtacha oylik ish haqining kamida 75 foizi miqdorida to'lanadi. Nafaqa elektron mehnatga layoqatsizlik varaqasi asosida rasmiylashtiriladi: varaqa homiladorlikning 30-haftasidan boshlab bir yo'la 126 kalendar kunga beriladi.
Tug'ish qiyin kechgan yoki ikki va undan ortiq bola tug'ilgan hollarda tug'ruq muassasasi qo'shimcha 14 kalendar kunlik varaqa beradi. Shu tarzda ta'tilning umumiy davomiyligi oshadi, nafaqa esa belgilangan tartibda qayta hisoblanadi.
Amalda eng ko'p uchraydigan savol — ta'tilni qanday rasmiylashtirish. Bunda ish beruvchi bilan kelishuv va buyruq asosiy hujjat hisoblanadi; ta'til davri mehnat daftarchasi va shaxsiy kartochkada qayd etiladi. Ish haqi saqlanmaydigan ta'til tugagach, xodim homiladorlik va tug'ish ta'tiliga chiqishi, so'ngra bola parvarishi ta'tilini olishi mumkin.
