O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Atamalar komissiyasi tomonidan o‘zbek tili qoida va me'yorlari asosida shakllantirilgan hamda rasmiy muomalaga kiritiladigan yangi so‘z va atamalar ro‘yxati e'lon qilindi.
Mazkur tashabbus O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 20-oktabrdagi PF-6084-son Farmoni bilan tasdiqlangan 2020–2030-yillarda o‘zbek tilini rivojlantirish va til siyosatini takomillashtirish konsepsiyasi doirasida amalga oshirilmoqda.
Hujjatga ko‘ra, xorijiy tillardan kirib kelgan atamalar tahlil qilinib, ularning o‘zbek tili me'yorlariga mos milliy muqobillari ishlab chiqiladi hamda bosqichma-bosqich rasmiy iste'molga kiritiladi. Bu davlat tilining nufuzini oshirish, terminologiyani milliylashtirish va atamalardan yagona shaklda foydalanishni ta'minlashga xizmat qiladi.
Reklama
Qaysi yangi atamalar tavsiya etildi?
Ro‘yxatga jami 41 ta yangi atama kiritilgan. Ular orasida kundalik hayotda ko‘p uchraydigan so‘zlarning o‘zbekcha muqobillari ham mavjud.
Jumladan:
| Xorijiy atama | Tavsiya etilgan o‘zbekcha shakl |
|---|---|
| Brend | Xosnom |
| Vebinar | Vebyig‘in |
| Dedlayn | So‘ngmuddat |
| Emoji | Hisbelgi |
| Xeshteg | Kalitso‘z |
| Frilanser | Erkin ishchi |
| Xostel | Qo‘noquy |
| Trening | Mashg‘ulot |
| Kommentariy | Izoh |
| Interaktiv | Interfaol |
| Datchik | Sezgich |
| Breket | Tishsim |
| Mikser | Qorg‘ich |
| Rasprodaja | Arzonsotuv |
| Palatka | Chodir |
| Negativ | Salbiy |
| Probel | Bo‘shliq |
| Rubilnik | Uzgich |
Bundan tashqari, texnika, energetika, qurilish, qishloq xo‘jaligi, tibbiyot, madaniyat va boshqa sohalarga oid ko‘plab maxsus atamalar uchun ham o‘zbekcha muqobillar tavsiya etilgan.
Yangi atamalar qayerda qo‘llaniladi?
Hujjatda qayd etilishicha, ushbu atamalar qonunchilik hujjatlari, davlat idoralari, rasmiy ish yuritish, ommaviy axborot vositalari, ta'lim tizimi hamda boshqa rasmiy hujjatlarda bosqichma-bosqich qo‘llanilishi ko‘zda tutilgan.
Ayrim atamalar amaldagi qonunchilikda allaqachon uchrasa, boshqalari esa yangi o‘zbekcha muqobil sifatida tavsiya etilgan.
Maqsad nima?
Atamalar komissiyasi ushbu ishlar orqali:
- davlat tilining ilmiy va rasmiy uslubdagi imkoniyatlarini kengaytirish;
- xorijiy atamalarga milliy muqobillar yaratish;
- atamalarning yagona me'yor asosida qo‘llanishini ta'minlash;
- o‘zbek tilining nufuzini yanada mustahkamlashni maqsad qilgan.
Izohlar (0)
Izoh yozish uchun tizimga kiring.