Bilim va malakalarni baholash agentligi huzuridagi Ilmiy-o'quv amaliy markazi 2026-yil 15-oktabr kuni o'zbek tilini xorijiy til sifatida bilish darajasini aniqlash bo'yicha imtihon o'tkazdi. Sinov onlayn shaklda, xalqaro CEFR mezonlari asosida tashkil etildi.
Uch daraja va to'rt ko'nikma
Imtihon A1, A2 va B1 darajalarida o'tkazildi. Har bir daraja to'rt ko'nikma bo'yicha baholanadi: tinglab tushunish, o'qish, yozish va gapirish. Bu tuzilma tilni bilish darajasini bir tomonlama emas, yaxlit holda ko'rsatishga moslashgan.
CEFR tizimida A1 boshlang'ich, A2 boshlang'ichdan yuqori, B1 esa o'rtadan past darajani bildiradi. Har bir bosqich tinglash, o'qish, yozish va gapirish ko'nikmalariga alohida talablar qo'yadi.
Onlayn format va xolislik
Sinov to'liq onlayn shaklda bo'lib o'tdi. Markazning qayd etishicha, imtihonning asosiy maqsadi ishtirokchilarning o'zbek tilini bilish darajasini xalqaro mezonlar asosida aniqlash hamda til ko'nikmalarini xolis va shaffof baholashdan iborat.
Amaliyotda bunday imtihon til o'rganganlarga o'z darajasini rasmiy tasdiqlash, o'quv kurslariga esa tinglovchilarni daraja bo'yicha guruhlash imkonini beradi. Natijalar bir xil mezon bo'yicha chiqarilgani uchun ularni turli o'quv muassasalari o'rtasida solishtirish osonlashadi.
Baholash amaliyotidagi o'zgarishlar
Agentlik tizimida til imtihonlari bo'yicha ishlar izchil davom etmoqda: chet tili bo'yicha sinovlarda ishtirokchilar soni oshib bormoqda, natijalar esa belgilangan mezonlar asosida e'lon qilinadi. Chet tili imtihonida 30 mingdan ortiq talabgor qatnashgani haqidagi ma'lumot ham shu amaliyotning bir qismi.
Yangi imtihon o'zbek tilini xorijiy til sifatida o'rganayotganlar uchun daraja tasdig'i bo'lib xizmat qiladi. Markaz natijalarni belgilangan tartibda e'lon qilishini ma'lum qilgan.
Darajalarning amaliy ma'nosi
A1 darajasi eng oddiy iboralar va tanish so'zlarni tushunishni, o'zini qisqa tanishtirishni nazarda tutadi. A2 bosqichida kundalik mavzulardagi oddiy suhbatlar, qisqa matnlar va e'lonlarni tushunish mumkin. B1 darajasi esa ish, o'qish va sayohatda uchraydigan aniq vaziyatlarda mustaqil muloqot qilishni, fikrni nisbatan erkin ifodalashni bildiradi.
Imtihonda tinglash va o'qish tushunishga, yozish va gapirish esa fikrni mustaqil ifodalashga qaratilgan. To'rt ko'nikmaning alohida baholanishi natijaning aniqligini oshiradi: ishtirokchi qaysi yo'nalishda kuchli, qaysi yo'nalishda qo'shimcha mashq kerakligini ko'radi.
Onlayn formatning amaliy ahamiyati
Onlayn shakl imtihonni hududlardan turib topshirish imkonini beradi: ishtirokchi poytaxtga borishi shart emas. Bu ayniqsa o'zbek tilini o'rganayotgan xorijlik talabalar va chet elda ishlayotganlar uchun qulay. Sinovning to'rt ko'nikma bo'yicha o'tkazilishi esa natijani yagona bahoga emas, batafsil ko'rsatkichga aylantiradi.
