Guliston davlat universitetiKirish ballari 2025–2026

Guliston davlat universiteti: Tarixi, tarkibiy tuzilishi va ilmiy salohiyati

Guliston davlat universiteti (qisqartmasi GulDU) — Sirdaryo viloyatidagi eng yirik oliy ta’lim muassasasi hamda mintaqaning asosiy ilmiy-ma’rifiy markazi hisoblanadi. Mazkur muassasa ko‘p yillik tarixga ega bo‘lib, bugungi kunda pedagogika, qishloq xo‘jaligi, iqtisodiyot va tabiiy fanlar yo‘nalishida kadrlar tayyorlash bilan shug‘ullanadi.

Universitetning tashkil etilish tarixi

Muassasaning asosi 1966-yil 1-iyulda Sirdaryo davlat pedagogika instituti (SDPI) sifatida qo‘yilgan. O‘sha davrdagi hukumat qaroriga muvofiq, Mirzacho‘lni o‘zlashtirish va hududdagi aholining ma’rifiy ehtiyojlarini qondirish maqsadida tashkil etilgan. Dastlabki yillarda institut tarkibida faqat ikkita — filologiya hamda fizika-matematika fakultetlari mavjud bo‘lgan. O‘zbekiston mustaqillikka erishgandan so‘ng, ta’lim sohasidagi islohotlar natijasida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 1992-yil 28-fevraldagi farmoniga asosan institutga universitet maqomi berildi.

Bugungi kunda Guliston davlat universiteti nafaqat pedagogik kadrlar, balki xalq xo‘jaligining turli tarmoqlari uchun yuqori malakali mutaxassislar yetkazib beruvchi ko‘p tarmoqli oliygohga aylangan. Universitet o‘tgan davr mobaynida o‘z moddiy-texnik bazasini sezilarli darajada mustahkamladi va ilmiy maktablarini shakllantirdi.

Fakultetlar ro‘yxati

Universitet tarkibida hozirgi kunda quyidagi fakultetlar faoliyat ko‘rsatmoqda:

• Fizika-matematika fakulteti
• Tabiiy fanlar fakulteti
• Filologiya fakulteti
• Ijtimoiy-iqtisodiy fakulteti
• Pedagogika fakulteti
• Jismoniy madaniyat fakulteti
• San’atshunoslik fakulteti
• Qishloq xo‘jaligi fakulteti
• Sirtqi bo‘lim

Talabalar soni va ta’lim kontingenti

Guliston davlat universitetida ta’lim jarayonlari kunduzgi, sirtqi va kechki shakllarda tashkil etilgan. Hozirgi kunda universitetda jami talabalar soni 18 000 nafardan ortiqni tashkil etadi. Shundan kunduzgi ta’lim yo‘nalishlarida 10 000 dan ziyod talaba tahsil olsa, qolgan qismi sirtqi va maxsus sirtqi bo‘limlar hissasiga to‘g‘ri keladi.

O‘quv jarayonlari O‘zbekiston Respublikasining davlat ta’lim standartlari asosida olib boriladi. Talabalarning nazariy bilimlarini amaliyot bilan bog‘lash maqsadida viloyatdagi yirik korxonalar, umumta’lim maktablari va ilmiy-tadqiqot institutlari bilan hamkorlik shartnomalari imzolangan.

Ilmiy salohiyat va professor-o‘qituvchilar

Universitetning ilmiy salohiyati yildan-yilga yuksalib bormoqda. Muassasada asosiy shtatda 500 nafardan ortiq professor-o‘qituvchilar faoliyat ko‘rsatadi. Ularning tarkibiy taqsimoti quyidagicha:

• Fan doktorlari (DSc) va professorlar: 30 nafardan ortiq;
• Fan nomzodlari (PhD) va dotsentlar: 160 nafardan ortiq;
• Ilmiy salohiyat ko‘rsatkichi: taxminan 38-40% atrofida.

Universitet qoshida ilmiy kengashlar faoliyat yuritadi, bu esa yosh tadqiqotchilarga o‘z dissertatsiyalarini himoya qilish imkonini beradi. Shuningdek, oliygohda “Guliston davlat universiteti axborotnomasi” ilmiy jurnali nashr etiladi, u OAK ro‘yxatiga kiritilgan bo‘lib, unda tabiiy va gumanitar fanlar yo‘nalishidagi tadqiqot natijalari e’lon qilinadi.

Magistratura va doktorantura

Yuqori malakali ilmiy kadrlar tayyorlash maqsadida universitetda magistratura va oliy o‘quv yurtidan keyingi ta’lim tizimi (tayanch doktorantura va doktorantura) yo‘lga qo‘yilgan.

Magistratura: Universitetda 20 dan ortiq mutaxassislik bo‘yicha magistrlar tayyorlanadi. Magistratura bosqichida tahsil olayotgan talabalar soni 300 nafardan oshadi. Ta’lim jarayoni tadqiqotga yo‘naltirilgan bo‘lib, magistrantlar universitetning zamonaviy laboratoriyalaridan foydalanish imkoniyatiga ega.

Doktorantura: Oliy o‘quv yurtidan keyingi ta’lim tizimida PhD (falsafa doktori) va DSc (fan doktori) ilmiy darajalarini olish uchun izlanishlar olib boriladi. Asosiy yo‘nalishlar pedagogika, o‘zbek filologiyasi, biologiya, fizika va qishloq xo‘jaligi fanlarini qamrab oladi.

Xalqaro hamkorlik aloqalari

Guliston davlat universiteti xalqaro reytinglardagi o‘rnini yaxshilash va jahon ta’lim standartlarini joriy etish maqsadida xorijiy oliy ta’lim muassasalari bilan keng qamrovli aloqalarni yo‘lga qo‘ygan. Hozirgi kunda dunyoning 20 dan ortiq mamlakatlari bilan hamkorlik shartnomalari mavjud.

Asosiy hamkor davlatlar va dasturlar:

• Rossiya Federatsiyasi: M.V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti, Qozon federal universiteti;
• Turkiya: Anqara universiteti, Ege universiteti (Mevlana va Orhun almashinuv dasturlari doirasida);
• Yevropa Ittifoqi: Erasmus+ dasturi doirasida Germaniya, Ispaniya va Polsha universitetlari bilan talabalar va o‘qituvchilar almashinuvi;
• Janubiy Koreya va Xitoy: Texnologik va qishloq xo‘jaligi sohalarida tajriba almashish shartnomalari.

Xalqaro hamkorlik doirasida universitetda qo‘shma ta’lim dasturlari (double degree) tashkil etilgan bo‘lib, talabalar ikki tomonlama diplom olish imkoniyatiga ega. Shuningdek, xorijiy mutaxassislar muntazam ravishda universitetga ma’ruzalar o‘qish va mahorat darslari o‘tkazish uchun taklif etiladi.

Moddiy-texnik baza va infratuzilma

Universitet hududi bir necha o‘quv binolari, zamonaviy axborot-resurs markazi, yopiq va ochiq sport majmualarini o‘z ichiga oladi. Axborot-resurs markazining umumiy kitob fondi 400 000 dan ortiq nusxadagi adabiyotlarni tashkil etadi. Shuningdek, talabalar uchun 2 000 o‘ringa mo‘ljallangan talabalar turar joylari (TTJ) mavjud bo‘lib, ular barcha zaruriy maishiy sharoitlar bilan ta’minlangan.

Universitetda “Inklyuziv ta’lim” laboratoriyasi va axborot texnologiyalari markazi faoliyat yuritadi. O‘quv xonalari multimedia vositalari va yuqori tezlikdagi internet tarmog‘iga ulangan kompyuter texnikalari bilan jihozlangan.