Milliy matbuot markazida o‘tkazilgan navbatdagi matbuot anjumanida Bilim va malakalarni baholash agentligi rahbariyati 2025-yilda amalga oshirilgan ishlar, erishilgan natijalar hamda 2026-yilga mo‘ljallangan ustuvor vazifalar haqida batafsil ma’lumot berdi.
Anjumanda agentlik direktori o‘rinbosari Farhod Mirzayev, departament boshlig‘i Javlon Nurmatov hamda bo‘lim boshlig‘i Jamshidbek Odilov ishtirok etdi.
2025-yilda 1,8 milliondan ortiq talabgor
Ma’lum qilinishicha, 2025-yilda agentlik tomonidan qariyb 50 turdagi test sinovlari tashkil etilgan bo‘lib, ularda 1,8 million nafarga yaqin talabgor ishtirok etgan. 2024-yilda esa 49 turdagi test o‘tkazilib, 1,5 millionga yaqin talabgor qatnashgan edi. Bu ko‘rsatkichlar test sinovlariga bo‘lgan talab yildan-yilga oshib borayotganini ko‘rsatadi.
2025–2026 o‘quv yili uchun davlat oliy ta’lim muassasalari bakalavriatiga 671 397 nafar abituriyent ro‘yxatdan o‘tgan. Ularning 63,6 foizi joriy yil bitiruvchilari, 36,4 foizi esa avvalgi yillar bitiruvchilaridir.
Talabalikka tavsiya etilganlar orasida xotin-qizlar soni 101 238 nafarni, erkaklar esa 96 447 nafarni tashkil etgan. Bu ko‘rsatkich ayollar faolligi ortib borayotganini anglatadi.
Milliy sertifikatga talab keskin oshdi
2025-yilda umumta’lim fanlari bo‘yicha 545 ming nafardan ortiq talabgor bilim darajasini baholagan. 9 ta fan – matematika, fizika, kimyo, biologiya, tarix, geografiya, ona tili va adabiyoti, rus tili va adabiyoti, qoraqalpoq tili va adabiyoti bo‘yicha milliy sertifikat imtihonlari o‘tkazilgan.
540 mingdan ziyod ishtirokchining 350 ming nafardan ortig‘i sertifikatni qo‘lga kiritgan. Sertifikatlar A+, A, B+, B, C+, C darajalari bo‘yicha berilgan.
Shuningdek:
- 111 ming nafardan ortiq abituriyent umumta’lim fanlari sertifikati bilan hujjat topshirgan
- 62 mingdan ortiq talabgor chet tili sertifikati asosida ro‘yxatdan o‘tgan
Bu ko‘rsatkichlar 2024-yilga nisbatan sezilarli oshgan.
Chet tilida yangi tartib: B1 yetarli
Vazirlar Mahkamasining tegishli qaroriga ko‘ra, fanlar majmuasida chet tili birinchi fan sifatida belgilangan yo‘nalishlarga qabul qilishda endilikda kamida B1 darajadagi milliy yoki xalqaro sertifikat talab etiladi (ilgari B2 edi).
B1 darajali sertifikatga ega abituriyentlarga maksimal ballning 75 foizi berilishi belgilangan. Mutasaddilar bu qaror abituriyentlarni chet tillarini chuqurroq o‘rganishga rag‘batlantirishini ta’kidladi.
SAT sertifikati bilan grant asosida qabul
Matbuot anjumanida xalqaro SAT imtihoni masalasi ham ko‘tarildi. Ma’lum qilinishicha, 1200 va undan yuqori ball olgan abituriyentlar mos ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha qo‘shimcha grant asosida imtihonsiz talabalikka tavsiya etiladi.
Bu tartib matematika va ingliz tili fanlari majmuasiga mos yo‘nalishlarga tatbiq etiladi. Sertifikatni verifikatsiya qilish uchun talabgorlar maxsus kodni agentlikka taqdim etishi lozim.
Apellyatsiya murojaatlari kamaymoqda
2025-yilda kirish imtihonlari bo‘yicha 2000 dan ortiq apellyatsiya arizasi kelib tushgan. So‘nggi yillarda murojaatlar soni kamayib borayotgani ta’kidlandi.
Apellyatsiya jarayoni soddalashtirilgan bo‘lib, ariza onlayn tarzda yuboriladi. Ko‘rib chiqish jarayonlari esa hududlarda yoki masofaviy shaklda tashkil etilmoqda.
Xorijliklar uchun o‘zbek tili sertifikati
2026-yildan boshlab chet el fuqarolari uchun o‘zbek tilini bilish darajasini baholovchi milliy sertifikat tizimi joriy etiladi. Imtihon 4 ko‘nikma – tinglab tushunish, o‘qish, yozish va gapirish asosida o‘tkaziladi.
Mazkur sertifikat xorijlik talabalarni o‘zbek tili darslaridan ozod qilish, yotoqxona joylashuvida qo‘shimcha imkoniyat berish hamda fuqarolik olish jarayonida davlat tili imtihonidan ozod etish kabi qulayliklarni taqdim etadi.
Raqamlashtirish va sun’iy intellekt
Agentlik faoliyatida raqamlashtirish darajasi 82 foizga yetgan bo‘lib, 2026-yilda bu ko‘rsatkichni 85 foizga chiqarish rejalashtirilgan.
Hozirda:
- Test topshiriqlarini elektron shaklda qabul qilish platformasi
- Ekspertiza jarayonlarini avtomatlashtirish
- Yozma ishlar va ochiq savollarni baholashda sun’iy intellekt elementlaridan foydalanish
yo‘nalishlarida ishlar olib borilmoqda.
Mutasaddilarning ta’kidlashicha, sun’iy intellekt to‘liq baholovchi emas, balki ekspertlarga yordamchi vosita sifatida joriy etiladi.
Xalqaro hamkorlik kengaymoqda
Agentlik 30 dan ortiq xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qilmoqda. Jumladan, Cambridge Assessment English, Educational Testing Service (TOEFL tashkilotchisi), hamda College Board bilan hamkorlik aloqalari yo‘lga qo‘yilgan.
Shuningdek, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Ozarbayjonning baholash markazlari bilan tajriba almashinuvi olib borilmoqda.
Xulosa
Matbuot anjumanida ta’kidlanganidek, 2025-yil agentlik faoliyatida ko‘rsatkichlar keskin oshgan yil bo‘ldi. Milliy va xalqaro sertifikatlarga talab ortmoqda, test jarayonlari takomillashmoqda, raqamlashtirish jadallashmoqda.
2026-yilda esa elektron imtihonlar ko‘lamini kengaytirish, huquq fanidan milliy sertifikat joriy etish, ko‘p darajali chet tili imtihonlarini yo‘lga qo‘yish va sun’iy intellekt asosidagi platformalarni ishga tushirish rejalashtirilgan.
Bu o‘zgarishlar ta’lim tizimida shaffoflik, adolat va sifatni ta’minlashga xizmat qilishi kutilmoqda.
Javoblar (0 )