Qishloq xo'jaligida yangi agrotexnologiyalar asosida ishlaydigan mutaxassislarni tayyorlash uchun Hukumatning 24-sentyabr 513-sonli qarori bilan “Yangi agronom” amaliyoti joriy etildi. Qaror bilan paxta va g'alla yetishtirish ko'nikmalariga ega yangi agronomlarni tayyorlash hamda “ustoz-shogird” tizimini yo'lga qo'yish belgilandi.
Hujjat ikki qismdan iborat: birinchisi oliy ta'lim talabalari uchun amaliyotni, ikkinchisi hosildorlikni oshirishga qaratilgan ustoz-shogird tizimini qamrab oladi. Ikkala yo'nalish ham qishloq xo'jaligi sohasiga amaliy ko'nikmaga ega kadrlarni olib kirishni maqsad qilgan.
Amaliyot qatnashchilari va tanlov tartibi
Amaliyotda Toshkent davlat agrar universiteti va qishloq xo'jaligi sohasi uchun mutaxassislar tayyorlaydigan boshqa oliy ta'lim tashkilotlarining tegishli ta'lim yo'nalishlarida tahsil olayotgan 2–3-bosqich talabalari tanlov asosida ishtirok etadi. Ya'ni amaliyotga birinchi kursdan emas, yo'nalish bo'yicha asosiy fanlarni o'zlashtirgan talabalar jalb qilinadi.
Tanlov oliy ta'lim tashkilotlarida har yili kamida bir marta o'tkaziladi. Saralash universitetning o'zida tashkil etiladi, ishtirok esa talabalar uchun ixtiyoriy — asosiy mezon tanlov natijasi bo'ladi.
Xorijiy tajribaga yuboriladigan a'lochi talabalar
Amaliyotni a'lo baholar bilan tamomlagan talabalar maxsus komissiya tomonidan saralanadi va ilg'or xorijiy tajribani o'rganish uchun xorijiy davlatlarga yuboriladi. Bu shart qarorda aniq belgilangan: amaliyotni muvaffaqiyatli o'tash xorijdagi tajriba o'rganishga yo'l ochadi.
Amaliyotni a'lo baholar bilan tamomlagan talabalar maxsus komissiya tomonidan saralanib, ilg'or xorijiy tajribani o'rganish uchun xorijiy davlatlarga yuboriladi.
Hukumatning 24-sentyabr 513-sonli qarori
Ustoz-shogird tizimi va mukofot
Qaror bilan ustoz-shogird tizimi ham joriy etiladi. Unga ko'ra, Qoraqalpog'iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari paxtadan gektariga 50–60 sentnerdan yuqori hosil olayotgan ilg'or agroklasterlar va fermer xo'jaliklarini “ustoz” sifatida tanlovda ishtirok etishga taklif qiladi.
Ustoz sifatida tanlab olingan har bir agroklaster yoki fermer xo'jaligiga paxta hosildorligi gektariga 30 sentnerdan past bo'lgan 20 tagacha fermer xo'jaligi “shogird” sifatida biriktiriladi. Ya'ni bitta tajribali xo'jalik bir vaqtning o'zida yigirmagacha kichik xo'jalik bilan ishlaydi.
Mukofot hosil natijasiga bog'langan. Hosil yili yakunida “shogird” fermer xo'jaligi paxtadan gektariga 50 sentnerdan yuqori hosil olgan taqdirda, unga biriktirilgan “ustoz” agroklaster yoki fermer xo'jaligiga har bir “shogird” uchun 5 mln so'mdan mukofot puli beriladi. Ya'ni yigirmagacha shogird bilan ishlagan ustoz xo'jalik uchun mukofot 100 mln so'mgacha yetishi mumkin.
Nazorat platformasi va reyestr
Ustoz-shogird tizimidagi ishlar Qishloq xo'jaligi vazirligining “Raqamli qishloq xo'jaligi” yagona integratsion platformasi orqali nazorat qilinadi. Ustoz va shogird sifatida ishtirok etuvchi agroklaster hamda fermer xo'jaliklarining reyestri ham vazirlik tomonidan yuritiladi.
Reyestr yuritilishi hisob-kitob shaffofligini ta'minlaydi: qaysi xo'jalik ustoz, qaysi xo'jalik shogird ekani va hosil ko'rsatkichi platformada qayd etiladi. Bu esa mukofotni aniqlashda nizolarni kamaytirishi kutilmoqda.
