So‘nggi yillarda O‘zbekistonda nodavlat oliy ta’lim tashkilotlari soni ortib, abituriyentlar uchun tanlov imkoniyati kengaydi. Shu bilan birga xususiy universitet diplomi tan olinadimi, ta’lim sifati qanday degan savollar ham ko‘paymoqda. Quyida to‘g‘ri tanlov uchun beshta mezon keltirilgan.
Litsenziya va akkreditatsiya
Birinchi qadam — oliygohning ta’lim faoliyati uchun davlat litsenziyasi borligini tekshirish. Litsenziyasiz tashkilot diplomi tan olinmaydi. Rasmiy reyestrlar orqali yo‘nalishlar ro‘yxati va amal qilish muddatini aniqlashtirish mumkin. Bitiruvchilari yuqori maosh oladigan xususiy oliygohlar haqida ham yozgan edik: batafsil o‘qing.
Bitiruvchilar bandligi korsatkichi
Universitetning haqiqiy sifati bitiruvchilari qayerda ishlayotgani bilan o‘lchanadi. Ishga joylashish darajasi, o‘rtacha maosh ko‘rsatkichlari va hamkor kompaniyalar ro‘yxatini so‘rashdan tortinmang. Ochib berilmaydigan raqamlar o‘ylantirishi kerak.
Professor-o‘qituvchilar tarkibi
Dars beradigan ustozlarning ilmiy darajasi, amaliy tajribasi va doimiylik darajasi muhim. Faqat soatbay keluvchilar bilan ishlaydigan muassasada ta’lim sifati barqaror bo‘lmaydi. Kafedralar ro‘yxati va ustozlar tarjimai holi ochiq e’lon qilinishi shart.
Moddiy baza va shartnoma shartlari
Laboratoriya, kutubxona, yotoqxona va amaliyot bazalari borligini joyiga borib ko‘rish kerak. Shartnomada kontrakt summasi, to‘lov muddatlari, qaytarish shartlari va qo‘shimcha to‘lovlar aniq yozilgan bo‘lishi lozim. Og‘zaki va’dalar qog‘ozga tushmagan bo‘lsa, ularga ishonib bo‘lmaydi.
Talabalar fikri va obro
Eng ishonchli manba — o‘sha yerda o‘qiyotgan talabalar. Ijtimoiy tarmoqlardagi guruhlar, bitiruvchilar sharhlari va mustaqil reytinglar umumiy manzarani beradi. Faqat reklama materiallariga qarab qaror chiqarmang.
Kontrakt narxlarini solishtirish
Bir xil yo‘nalish boyicha bir nechta oliygohning kontrakt summasini yonma-yon qoying. Arzon narx har doim ham yaxshi degani emas, qimmat esa sifat kafolati emas. Narxga nimalar kirishini aniqlashtiring: qo‘shimcha to‘lovlar, imtihon qayta topshirish badali, yotoqxona haqi alohida hisoblanadimi. Bularni shartnomadan tashqarida sorab olish keyinchalik tushunmovchiliklarning oldini oladi.
Qabul jarayonida ehtiyotkorlik
Hujjat topshirishda vositachilarga ishonib qolmang — arizani ozingiz topshiring va kvitansiyani saqlang. Qabul komissiyasi tarkibi, imtihon sanalari va natijalarni e’lon qilish tartibi rasmiy e’lon qilinishi shart. Agar biror bosqich yashirin otkazilsa, bu jiddiy ogohlantiruvchi belgi hisoblanadi. Tanlov erkin va shaffof bo‘lishi kerak. Yakunda barcha hujjatlar nusxasini ozingizda saqlang: shartnoma, to‘lov kvitansiyalari va qabul buyrugi nusxasi kelajakda har qanday nizoda sizning dalilingiz bo‘ladi.
