Qisqacha mazmun:
Qo‘shin boshlig‘i bo‘lib, harbiy yurishlarga bevosita rahbarlik qilgan.
To‘pchiboshi Qo‘qon xonligidagi to‘pchilar (artilleriya bo‘linmasi) boshlig‘i.
Xos soqchilar Jang paytida askarlarni ruhlantirgan, ma’naviy tayanch bo‘lgan maxsus guruh.
Qo‘qon xonligidagi mashhur harbiy mansablar
Kirish imtihonlarida tarix fanidan tez-tez uchraydigan mavzulardan biri bu — Qo‘qon xonligidagi harbiy tuzilma va undagi mansablardir. Quyida sizga aynan testlarda ko‘p tushayotgan, tarixiy jihatdan muhim bo‘lgan harbiy lavozimlar ro‘yxatini tushuntirib beramiz.
Asosiy harbiy mansablar
1. Mingboshi
Oliy qo‘mondon lavozimi. Qo‘shin boshlig‘i bo‘lib, harbiy yurishlarga bevosita rahbarlik qilgan.
2. Qo‘shbegi
O‘ziga qarashli qo‘shinga ega bo‘lgan beklik hokimi. Siyosiy va harbiy jihatdan katta ta’sir kuchiga ega edi.
3. Botirboshi
Beklikdagi harbiy ishlarning holatiga mas’ul bo‘lgan mansabdor.
4. Valiy noib
Artilleriya, ya’ni to‘pchilarga boshchilik qilgan harbiy qo‘mondon.
5. Qal’abon
Harbiy qal’alar uchun mas’ul shaxs. Qal’a qurilishi, ta’miri va himoyasi uning nazoratida bo‘lgan.
6. Qo‘rboshi
Qurol-aslaha ishlab chiqarish ustaxonalari va omborxonalarning boshlig‘i.
7. Yovar
Amiri lashkarning maxsus bo‘linmasi rahbari. Maxfiy va alohida topshiriqlarni bajargan.
8. To‘pchiboshi
Qo‘qon xonligidagi to‘pchilar (artilleriya bo‘linmasi) boshlig‘i.
9. To‘qsabo
O‘z tug‘iga ega bo‘lgan mustaqil harbiy bo‘linmaning boshlig‘i.
10. Ponsadboshi
500 nafar askardan iborat qo‘shinga rahbarlik qilgan qo‘mondon.
Ma’naviy va yordamchi lavozimlar
11. Xos soqchilar
Jang paytida askarlarni ruhlantirgan, ma’naviy tayanch bo‘lgan maxsus guruh.
12. Qozi askar
Jang boshlanishidan oldin xon nomidan jihod e’lon qilgan, o‘lja bahosi va askarning ma’naviy holatidan javobgar shaxs.
13. Qozi rais
Qo‘shin muftiyisi bergan fatvolarni amalga oshirgan.
14. 5 kishilik guruh
Harbiy harakatlarda har bir bo‘limda bo‘lgan. Yaradorlarni olib chiqish va halok bo‘lganlarni dafn etish bilan shug‘ullangan.
Xulosa
Qo‘qon xonligi davridagi bu harbiy lavozimlar davlat boshqaruvida ham, harbiy yurishlarda ham muhim rol o‘ynagan. Ayniqsa, test sinovlarida bu lavozimlarning vazifasini farqlay olish — yuqori ball olish uchun muhim.
Bu yangilik sizga qanday ta'sir qildi? Fikringizni yozib qoldiring.
