Navoiy davlat univeristetiKirish ballari 2025–2026

Navoiy davlat universiteti: Tarixi, tuzilmasi va ilmiy-ta’limiy faoliyati

Navoiy davlat universiteti (NavDU) O‘zbekiston Respublikasining Navoiy viloyatidagi yirik oliy ta’lim muassasalaridan biri hisoblanadi. Mazkur muassasa mintaqada yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash, ilmiy tadqiqotlar o‘tkazish va madaniy-ma’rifiy sohani rivojlantirishda markaziy o‘rin tutadi. Universitet o‘zining ko‘p yillik faoliyati davomida pedagogika, aniq fanlar, gumanitar va ijtimoiy sohalar uchun kadrlar yetkazib beruvchi bazaga aylangan.

Universitet tashkil etilishi va rivojlanish tarixi

Muassasaning tashkil etilish tarixi bevosita O‘zbekiston mustaqilligining ilk yillariga borib taqaladi. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 28-fevraldagi qaroriga muvofiq, Navoiy davlat pedagogika instituti sifatida o‘z faoliyatini boshlagan. O‘sha davrda Navoiy viloyatida o‘qituvchilar va ilmiy xodimlarga bo‘lgan ehtiyojning ortishi ushbu dargohning poydevori qo‘yilishiga asosiy sabab bo‘lgan.

Universitet maqomiga o‘tish jarayoni O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 13-maydagi “Navoiy davlat universitetini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-176-sonli qarori bilan amalga oshirildi. Ushbu islohot natijasida pedagogika instituti negizida keng qamrovli klassik universitet shakllantirildi. Islohotdan ko‘zlangan asosiy maqsad hududda nafaqat pedagogika, balki iqtisodiyot, texnologiya va boshqa tarmoqlar uchun fundamental bilimlarga ega mutaxassislarni tayyorlashdan iboratdir.

Fakultetlar ro‘yxati

Hozirgi kunda universitet tarkibida turli yo‘nalishlar bo‘yicha o‘quv jarayonini muvofiqlashtiruvchi quyidagi fakultetlar mavjud:

• O‘zbek tili va adabiyoti fakulteti
• Chet tillar fakulteti
• Tarix fakulteti
• Fizika va matematika fakulteti
• Tabiiy fanlar fakulteti
• Pedagogika fakulteti
• San’atshunoslik fakulteti
• Jismoniy madaniyat fakulteti
• Maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim fakulteti
• Ijtimoiy-iqtisodiy fanlar fakulteti

Ilmiy salohiyat va pedagogik tarkib

Navoiy davlat universitetining ilmiy salohiyati yildan-yilga yuqorilab bormoqda. Universitetda jami 550 nafardan ortiq professor-o‘qituvchilar faoliyat yuritadi. Ilmiy darajaga ega bo‘lgan xodimlarning umumiy salohiyati taxminan 42-45 foizni tashkil etadi.

Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, universitetda:

• 40 nafarga yaqin fan doktorlari (DSc) va professorlar;
• 185 nafardan ziyod fan nomzodlari, falsafa doktorlari (PhD) va dotsentlar faoliyat yuritadi.

Muassasada “Navoiy davlat universiteti xabarlari” ilmiy-nazariy jurnali nashr etiladi. Ushbu nashr Oliy attestatsiya komissiyasi (OAK) ro‘yxatiga kiritilgan bo‘lib, unda filologiya, pedagogika va aniq fanlar yo‘nalishida tadqiqot natijalari e’lon qilinadi. Shuningdek, universitet qoshida pedagogika va psixologiya fanlari bo‘yicha ilmiy darajalar beruvchi ixtisoslashgan ilmiy kengashlar mavjud.

Talabalar soni va ta’lim shakllari

Universitetda ta’lim olayotgan jami talabalar soni bugungi kunda 19 500 nafardan oshadi. O‘quv jarayonlari quyidagi shakllarda tashkil etilgan:

• Kunduzgi ta’lim: Asosiy kontingentni tashkil etadi.
• Sirtqi ta’lim: Ishlab chiqarishdan ajralmagan holda tahsil oluvchilar uchun.
• Kechki ta’lim: Ish tartibiga muvofiq o‘qishni davom ettiruvchilar uchun.

Talabalarning o‘quv jarayoni HEMIS (Higher Education Management Information Systems) axborot tizimi orqali boshqariladi. Kredit-modul tizimi asosida darslar tashkil etilgan bo‘lib, talabalar mustaqil bilim olish va tanlov fanlarida ishtirok etish imkoniyatiga ega.

Magistratura va doktorantura

Navoiy davlat universiteti oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlashning asosiy maskani hisoblanadi. Ikkinchi bosqich ta’limi va undan keyingi ilmiy izlanishlar quyidagi tuzilmalarda olib boriladi:

Magistratura: Universitetda 20 dan ortiq mutaxassislik bo‘yicha magistrlik dasturlari mavjud. Bunga o‘zbek tili, ingliz tili, matematika, fizika, kimyo, biologiya va pedagogika kabi yo‘nalishlar kiradi. Magistraturada tahsil olayotgan talabalar soni jami talabalar kontingentining taxminan 2-3 foizini tashkil etadi.

Doktorantura (Tayanch doktorantura): Muassasada falsafa doktori (PhD) va fan doktori (DSc) darajasini olish uchun quyidagi ixtisosliklar bo‘yicha qabul amalga oshiriladi:

• O‘zbek tili va adabiyoti
• Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi
• Umumiy pedagogika, pedagogika va ta’lim tarixi
• Differensial tenglamalar va matematik fizika
• Anorganik kimyo

Xalqaro hamkorlik aloqalari

Universitet xalqaro miqyosda tan olinish va ta’lim sifatini oshirish maqsadida dunyoning 50 dan ortiq oliy ta’lim muassasalari va ilmiy markazlari bilan hamkorlik shartnomalarini imzolagan. Hamkorlik doirasida talabalar almashinuvi, professor-o‘qituvchilarning malaka oshirishi va qo‘shma ilmiy loyihalar amalga oshiriladi.

Asosiy hamkor davlatlar va muassasalar:

• Turkiya: Anqara universiteti, Ege universiteti, Nig‘de Omer Halisdemir universiteti.
• Rossiya Federatsiyasi: Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti, Qozon federal universiteti, Pushkin nomidagi davlat rus tili instituti.
• Janubiy Koreya: Gachon universiteti, Sejong universiteti.
• Markaziy Osiyo: Qozog‘iston milliy universiteti, Tojikiston davlat tillar instituti.

Universitet Erasmus+ dasturi doirasida Yevropa Ittifoqi grant loyihalarida ishtirok etadi. Shuningdek, chet ellik mutaxassislarni o‘quv jarayoniga jalb qilish tizimi yo‘lga qo‘yilgan bo‘lib, har yili AQSh, Germaniya va Polshadan tashrif buyurgan mutaxassislar talabalarga ma’ruzalar o‘qiydi.

Moddiy-texnik baza va infratuzilma

Universitet infratuzilmasi bir nechta o‘quv binolari, axborot-resurs markazi, sport majmualari va talabalar turar joylaridan iborat. Axborot-resurs markazi (ARM) fondida 400 mingdan ortiq nusxadagi adabiyotlar mavjud bo‘lib, ularning sezilarli qismi elektron shaklga o‘tkazilgan. Raqamli kutubxona tizimi orqali talabalar xalqaro bazalar (Scopus, Web of Science) ma’lumotlaridan foydalanish imkoniga ega.

Muassasa tarkibida 20 ga yaqin o‘quv va ilmiy laboratoriyalar faoliyat ko‘rsatadi. Ayniqsa, kimyo, biologiya va fizika yo‘nalishlaridagi laboratoriyalar zamonaviy uskunalar bilan jihozlangan bo‘lib, fundamental tadqiqotlar o‘tkazish uchun mo‘ljallangan.