YUNESKO qarori: 15-dekabr Butunjahon turkiy tillar kuni
YUNESKOning 43-sessiyasida qabul qilingan tarixiy qarorga ko‘ra, 15-dekabr endilikda rasmiy ravishda Butunjahon turkiy tillar kuni sifatida nishonlanadi. Ushbu qadam turkiy tillar madaniyatini global miqyosda rivojlantirish va asrab-avaylashga qaratilgan muhim tashabbusdir.
Qaror ortidagi tashabbus va hamkorlik
Mazkur tashabbus O‘zbekiston, Ozarbayjon, Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Turkiya davlatlari tomonidan ilgari surildi. Mintaqaviy hamkorlikning samarali natijasi sifatida ushbu qaror turkiy xalqlarning til birligi va madaniy merosini xalqaro sahnada e’tirof etishni ko‘zlaydi. Ta’lim va madaniyat sohasidagi yangiliklar bilan qiziqayotgan abituriyentlar uchun bu kabi tarixiy sanalar muhim ahamiyat kasb etadi.
15-dekabr nima uchun tanlandi?
Sana tanlovi tasodifiy emas. 1893-yilda daniyalik olim Vilgelm Tomsen tomonidan O‘rxun bitiklari o‘qib chiqilgani – turkiy tillar tarixidagi eng muhim voqealardan biri hisoblanadi. Bu sana qadimiy yozma yodgorliklarimizga hurmat va merosga sadoqat ramzidir.
Turkiy tillarning global ko‘lami
Bugungi kunda turkiy tillarda 200 milliondan ortiq inson so‘zlashadi. Bu tillar oilasi 12 million kvadrat kilometrdan ortiq hududni qamrab olib, Yevroosiyoning ijtimoiy-madaniy hayotiga katta ta’sir ko‘rsatadi. Turkiy tillarni o‘rganish va tadqiq etish talabalar uchun ham ilmiy izlanishlar borasida keng imkoniyatlar yaratadi.
Nishonlashning asosiy maqsadlari
- Til va madaniy xilma-xillikni saqlash;
- Turkiy xalqlar o‘rtasida ilmiy va madaniy hamkorlikni kuchaytirish;
- Og‘zaki an’analar va boy madaniy merosni asrab-avaylash;
- Xalqaro miqyosda turkiy tillar nufuzini oshirish.
Xulosa
YUNESKO tomonidan 15-dekabrning Butunjahon turkiy tillar kuni deb belgilanishi – madaniy boyliklarni targ‘ib qilish va xalqaro aloqalarni chuqurlashtirish yo‘lida tashlangan ulkan qadamdir. Samarqandda qabul qilingan bu qaror kelajak avlodlar uchun til va tarixiy qadriyatlarni asrashda muhim poydevor bo‘lib xizmat qiladi.
