Toshkent arxitektura-qurilish universitetiKirish ballari 2025–2026

Toshkent arxitektura-qurilish universiteti: Tarixi, tuzilmasi va ilmiy faoliyati

Toshkent arxitektura-qurilish universiteti (TAQU) O‘zbekiston Respublikasidagi qurilish, arxitektura va dizayn sohasida yuqori malakali mutaxassislar tayyorlaydigan yetakchi davlat oliy ta’lim muassasasi hisoblanadi. Mazkur muassasa mamlakatning shaharsozlik salohiyatini oshirish, muhandislik kommunikatsiyalarini rivojlantirish va arxitektura yodgorliklarini saqlash kabi strategik vazifalarni bajarishda muhim bo‘g‘in bo‘lib xizmat qiladi.

Muassasaning tashkil etilishi va tarixiy rivojlanishi

Toshkent arxitektura-qurilish instituti (hozirgi universitet) O‘zbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti Islom Karimovning 1991-yil 6-maydagi farmoniga asosan tashkil etilgan. Universitetning asosi Toshkent politexnika institutining (hozirgi Toshkent davlat texnika universiteti) “Arxitektura”, “Sanoat-fuqaro qurilishi” va “Muhandislik-sanitariya texnikasi” fakultetlari negizida shakllantirilgan. Mazkur qaror O‘zbekiston mustaqillikka erishgan davrda milliy qurilish sohasini ilmiy va kadrlar bilan ta’minlash zarurati tufayli qabul qilingan.

2022-yil 8-noyabrda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Arxitektura-qurilish sohasida kadrlarni tayyorlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-407-sonli qarori bilan institutga universitet maqomi berildi. Ushbu o‘zgarish muassasaga o‘zini-o‘zi moliyalashtirish, akademik mustaqillik va xalqaro ta’lim standartlarini kengroq joriy etish imkoniyatini yaratdi.

Universitet fakultetlari

Hozirgi kunda Toshkent arxitektura-qurilish universiteti tarkibida o‘quv jarayonini va ilmiy faoliyatni muvofiqlashtiruvchi quyidagi fakultetlar faoliyat yuritmoqda:

• Arxitektura fakulteti
• Qurilish fakulteti
• Muhandislik kommunikatsiyalari fakulteti
• Qurilishni boshqarish fakulteti

Talabalar soni va ta’lim shakllari

Universitetda ta’lim jarayonlari kunduzgi, sirtqi va kechki shakllarda tashkil etilgan. Umumiy talabalar soni 10 000 nafardan oshadi. Shundan taxminan 8 500 nafari bakalavriat bosqichida, qolgan qismi esa magistratura va maxsus sirtqi bo‘limlarda tahsil oladi. Shuningdek, universitetda xorijiy davlatlardan kelgan talabalar uchun ham o‘rinlar ajratilgan bo‘lib, ular asosan qo‘shni Markaziy Osiyo davlatlari va MDH mamlakatlari fuqarolaridir.

Ilmiy salohiyat va pedagogik tarkib

Toshkent arxitektura-qurilish universitetining ilmiy salohiyati mamlakatdagi texnik oliygohlar orasida yuqori ko‘rsatkichlarga ega. Universitetda jami 400 nafarga yaqin professor-o‘qituvchilar faoliyat yuritadi. Ilmiy salohiyat ko‘rsatkichlari quyidagicha taqsimlangan:

• 25 nafardan ortiq fan doktorlari (DSc) va professorlar;
• 135 nafardan ortiq fan nomzodlari (PhD), dotsentlar va falsafa doktorlari;
• Universitetning umumiy ilmiy salohiyati o‘rtacha 40-42 foizni tashkil etadi.

Universitet qoshida ilmiy-tadqiqot ishlarini muvofiqlashtiruvchi markazlar va zamonaviy laboratoriyalar mavjud bo‘lib, ular qurilish materiallari chidamliligini sinash, seysmik xavfsizlik va energiya tejamkor texnologiyalar yo‘nalishlarida tadqiqotlar olib boradi.

Magistratura va doktorantura bosqichlari

Oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlash tizimi universitetning ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. Magistratura bo‘limida mutaxassisliklar bo‘yicha chuqurlashtirilgan bilim beriladi. Doktorantura (Tayanch doktorantura va doktorantura) tizimida esa dissertatsiya himoyalari amalga oshiriladi.

Hozirgi kunda universitetda 20 dan ortiq magistratura mutaxassisliklari mavjud. Doktorantura yo‘nalishida esa quyidagi ixtisosliklar bo‘yicha ilmiy kengashlar faoliyat ko‘rsatadi:

• 05.23.01 – Bino va inshootlar konstruksiyalari;
• 05.23.21 – Arxitektura nazariyasi va tarixi, arxitektura yodgorliklarini qayta tiklash;
• 05.23.02 – Gidrotexnika qurilishi;
• 05.23.05 – Qurilish materiallari va buyumlari.

Xalqaro hamkorlik aloqalari

Universitet ta’lim sifatini oshirish va xalqaro tajribani tatbiq etish maqsadida dunyoning 50 dan ortiq yetakchi xorijiy oliy ta’lim muassasalari va ilmiy markazlari bilan memorandumlar imzolagan. Hamkorlik asosan talabalar almashinuvi, professor-o‘qituvchilarning malakasini oshirish va qo‘shma diplom (Double Degree) dasturlarini o‘z ichiga oladi.

Asosiy hamkor davlatlar va muassasalar:

• Germaniya: Berlin texnika universiteti (TU Berlin), Veymar Bauhaus universiteti.
• Janubiy Koreya: Seul milliy fan va texnologiya universiteti (SeoulTech), Kyonggi universiteti.
• Turkiya: Istanbul texnika universiteti (ITU), Yildiz texnika universiteti.
• Rossiya: Moskva davlat qurilish universiteti (MGSU), Sankt-Peterburg davlat arxitektura va qurilish universiteti (SPbGASU).
• AQSH: Michigan shtati universiteti bilan hamkorlik loyihalari.

Universitet Yevropa Ittifoqining Erasmus+ dasturi doirasida xalqaro grant loyihalarida ishtirok etadi. Shuningdek, Yaponiyaning JICA va Janubiy Koreyaning KOICA agentliklari bilan texnik hamkorlik o‘rnatilgan bo‘lib, ushbu tashkilotlar ko‘magida universitetning laboratoriya bazasi modernizatsiya qilingan.

Moddiy-texnik baza va infratuzilma

TAQU hududida zamonaviy o‘quv binolari, axborot-resurs markazi, sport majmualari va talabalar turar joylari joylashgan. Axborot-resurs markazining fondi 250 mingdan ziyod nusxadagi kitoblarni tashkil etadi, shundan katta qismi raqamlashtirilgan bo‘lib, talabalar xalqaro ilmiy bazalarga (Scopus, ScienceDirect) kirish imkoniyatiga ega.

Universitet tarkibida “Qurilish materiallarini sinash” laboratoriyasi va “Shaharsozlik va loyihalash” markazlari faoliyat yuritadi. Ushbu tuzilmalar nafaqat o‘quv jarayoniga, balki respublikadagi yirik qurilish ob’ektlarining loyiha-smeta hujjatlarini ekspertiza qilish va texnik holatini tekshirish ishlariga ham jalb etiladi.

O‘zbekiston Respublikasining oliy ta’lim tizimidagi islohotlar doirasida Toshkent arxitektura-qurilish universiteti “Smart Campus” tizimiga o‘tmoqda, bu esa barcha ma’muriy va o‘quv jarayonlarini to‘liq raqamlashtirishni ko‘zda tutadi.