O‘zbek milliy musiqa sanʼati institutiKirish ballari 2025–2026

Yunus Rajabiy nomidagi O‘zbek milliy musiqa sanʼati instituti faoliyati va tarkibiy tuzilishi

Yunus Rajabiy nomidagi O‘zbek milliy musiqa sanʼati instituti O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 2-sentabrdagi “O‘zbekiston Respublikasida milliy musiqa san’atini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4816-sonli qaroriga muvofiq tashkil etilgan. Mazkur oliy ta’lim muassasasi O‘zbekiston davlat konservatoriyasi hamda O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat institutining tegishli yo‘nalishlari va mutaxassisliklari negizida tashkil topgan. Institutning asosiy maqsadi o‘zbek milliy musiqa san’ati, xususan, maqom ijrochiligi, baxshichilik va katta ashula kabi nomoddiy madaniy meros namunalarini ilmiy o‘rganish hamda professional kadrlar tayyorlashdan iborat.

Institut faoliyati bevosita O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tizimida amalga oshiriladi. Muassasa o‘z faoliyatini 2020/2021-o‘quv yilidan boshlagan bo‘lib, unda milliy musiqa san’atining turli sohalari bo‘yicha fundamental ta’lim berish tizimi yo‘lga qo‘yilgan. Institutga O‘zbekiston xalq artisti, taniqli maqomshunos va kompozitor Yunus Rajabiy nomi berilgan bo‘lib, bu muassasaning maqom san’atini saqlash va rivojlantirishdagi strategik ahamiyatini belgilaydi.

Institutning fakultetlar tarkibi

Institutda o‘quv jarayoni va ma’muriy boshqaruv ixtisoslashtirilgan fakultetlar orqali amalga oshiriladi. Hozirgi kunda muassasa tarkibida quyidagi fakultetlar faoliyat yuritmoqda:

• Milliy qo‘shiqchilik fakulteti
• Cholg‘u ijrochiligi fakulteti

Ushbu fakultetlar tarkibida Maqom xonandaligi, Maqom cholg‘u ijrochiligi, O‘zbek milliy musiqa san’ati tarixi va nazariyasi, Ijtimoiy-gumanitar fanlar kabi kafedralar mavjud bo‘lib, ular tegishli sohalar bo‘yicha o‘quv-uslubiy va ilmiy ishlarni muvofiqlashtiradi.

Talabalar kontingenti va ta’lim darajalari

Yunus Rajabiy nomidagi O‘zbek milliy musiqa sanʼati institutida talabalar soni yildan-yilga ortib bormoqda. Rasmiy statistik ma’lumotlarga ko‘ra, institutda jami 1 300 nafardan ziyod talaba tahsil oladi. Ta’lim jarayoni kunduzgi shaklda olib boriladi va davlat grantlari hamda to‘lov-kontrakt asosida moliyalashtiriladi.

Institutda oliy ta’limning quyidagi bosqichlari bo‘yicha kadrlar tayyorlanadi:

• Bakalavriat: To‘rt yillik dastur asosida mutaxassislar tayyorlanadi.
• Magistratura: Ikki yillik ixtisoslashgan magistrlik dasturlari mavjud bo‘lib, hozirda 40 dan ortiq magistrant ilmiy va ijodiy izlanishlar olib bormoqda.
• Tayanch doktorantura (PhD) va doktorantura (DSc): Milliy musiqa san’ati nazariyasi, maqomshunoslik va san’atshunoslik yo‘nalishlarida yuqori malakali ilmiy kadrlar tayyorlash tizimi mavjud.

Ilmiy salohiyat va professor-o‘qituvchilar tarkibi

Institutning ilmiy salohiyati uning nufuzini belgilovchi asosiy ko‘rsatkichlardan biridir. Hozirgi vaqtda muassasada 160 nafarga yaqin professor-o‘qituvchilar doimiy asosda faoliyat ko‘rsatmoqda. Institutning ilmiy darajali xodimlari ulushi o‘sib bormoqda va bugungi kunda ilmiy salohiyat ko‘rsatkichi taxminan 35-38 foizni tashkil etadi.

O‘qituvchilar tarkibida quyidagilar mavjud:

• Fan doktorlari (DSc) va professorlar: 15 nafardan ortiq.
• Falsafa doktorlari (PhD) va dotsentlar: 40 nafardan ortiq.
• Faxriy unvon egalari: O‘zbekiston xalq artistlari, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artistlar va madaniyat xodimlari tarkibning 25 foizini tashkil qiladi.

Institut qoshida san’atshunoslik ixtisosliklari bo‘yicha ilmiy darajalar beruvchi Ilmiy kengash faoliyat yuritadi. Bu kengash maqom san’ati va milliy musiqaning nazariy asoslarini tadqiq etuvchi dissertatsiyalarni himoya qilish imkoniyatini beradi.

Xalqaro hamkorlik va aloqalar

Yunus Rajabiy nomidagi O‘zbek milliy musiqa sanʼati instituti jahon musiqa ta’limi tizimiga integratsiyalashuv maqsadida xalqaro aloqalarni rivojlantirib kelmoqda. Muassasa xorijiy davlatlarning 20 dan ortiq oliy ta’lim muassasalari va ilmiy markazlari bilan hamkorlik shartnomalarini imzolagan.

Asosiy hamkor davlatlar va tashkilotlar:

• Turkiya: Anqara musiqa va tasviriy san’at universiteti, Ege universiteti bilan talabalar va o‘qituvchilar almashinuvi yo‘lga qo‘yilgan.
• Ozarbayjon: Ozarbayjon Milliy konservatoriyasi bilan maqom va mug‘om san’atini birgalikda tadqiq etish bo‘yicha memorandumlar mavjud.
• Rossiya: P.I. Chaykovskiy nomidagi Moskva davlat konservatoriyasi va Gnesinlar nomidagi Rossiya musiqa akademiyasi bilan ilmiy-metodik aloqalar o‘rnatilgan.
• Markaziy Osiyo: Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Tojikistonning yetakchi san’at oliygohlari bilan mintaqaviy musiqa merosini o‘rganish loyihalari amalga oshirilmoqda.

Institut xalqaro miqyosdagi festivallar va ilmiy konferensiyalarning faol ishtirokchisi hisoblanadi. Xususan, “Sharq taronalari” xalqaro musiqa festivali hamda Xalqaro maqom san’ati anjumani doirasida institut professor-o‘qituvchilari va talabalari muntazam ravishda chiqishlar qiladi hamda ilmiy ma’ruzalar bilan qatnashadi.

Ilmiy-tadqiqot va ijodiy faoliyat

Institut tarkibida milliy musiqa namunalarini notaga tushirish, ularning audio va video xonalarini yaratish bo‘yicha maxsus laboratoriya va studiyalar faoliyat ko‘rsatadi. “Maqom” ilmiy-tadqiqot markazi bilan hamkorlikda o‘zbek maqom san’atining ko‘p asrlik tarixini o‘rganish bo‘yicha fundamental tadqiqotlar olib borilmoqda. Institutning axborot-resurs markazi fondida 50 000 dan ortiq nusxadagi maxsus adabiyotlar, notalar va nodir qo‘lyozmalar saqlanadi.

Muassasada har yili “Milliy musiqa san’atining dolzarb masalalari” mavzusida respublika va xalqaro miqyosdagi ilmiy-amaliy konferensiyalar tashkil etiladi. Shuningdek, institut talabalari uchun “Yosh ijrochilar” respublika tanlovlari va mahorat darslari muntazam ravishda o‘tkazib kelinadi. O‘quv jarayonida ustoz-shogird an’analariga alohida e’tibor qaratilib, taniqli san’atkorlar rahbarligida mahorat maktablari tashkil qilingan.