Milliy estrada san’ati institutiKirish ballari 2025–2026

Botir Zokirov nomidagi Milliy estrada san’ati instituti tashkil etilishi va ilmiy-amaliy faoliyati

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 16-oktabrdagi “Botir Zokirov nomidagi Milliy estrada san’ati institutini tashkil etish to‘g‘risida”gi PQ-5261-sonli qaroriga muvofiq, O‘zbekiston davlat konservatoriyasi huzurida mazkur oliy ta’lim muassasasi o‘z faoliyatini boshlagan. Institutning tashkil etilishi o‘zbek estrada san’ati maktabini rivojlantirish, iste’dodli yoshlarni qo‘llab-quvvatlash va ushbu sohada yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash tizimini takomillashtirish maqsadini ko‘zlaydi. O‘zbekiston xalq artisti Botir Zokirov asos solgan milliy estrada an’analarini davom ettirish muassasaning bosh strategik vazifasi etib belgilangan.

Institutning shakllanish tarixi bevosita O‘zbekiston davlat konservatoriyasining “Estrada san’ati” fakulteti negiziga borib taqaladi. 2021-yilda mustaqil oliy ta’lim muassasasi maqomini olgan ushbu dargoh, qisqa muddat ichida o‘zining ma’muriy va akademik tarkibini shakllantirdi. Muassasa faoliyatini tartibga soluvchi normativ-huquqiy asoslar doirasida o‘quv jarayonlari xalqaro standartlarga muvofiqlashtirilgan holda yo‘lga qo‘yilgan.

Institut tarkibidagi fakultetlar ro‘yxati

• Estrada san’ati fakulteti
• Cholg‘u ijrochiligi fakulteti

Ushbu fakultetlar tarkibida bir qancha kafedralar faoliyat yuritadi. Ularning faoliyati zamonaviy va klassik estrada yo‘nalishlarini, shuningdek, milliy va jahon musiqiy merosini o‘rganishga qaratilgan. Fakultetlararo hamkorlik doirasida talabalar o‘quv-amaliy mashg‘ulotlarni maxsus jihozlangan studiyalar va konsert zallarida olib boradilar. Har bir kafedra o‘z yo‘nalishi bo‘yicha ilmiy-metodik bazaga ega bo‘lib, o‘quv rejalari Madaniyat vazirligi hamda Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan tasdiqlangan.

Ilmiy salohiyat va pedagogik tarkib

Milliy estrada san’ati institutining ilmiy salohiyati yildan-yilga yuksalib bormoqda. Bugungi kunda institutda jami 120 nafardan ortiq professor-o‘qituvchilar asosiy shtatda faoliyat yuritadi. Ularning tarkibi quyidagi ilmiy darajali va unvonli mutaxassislardan iborat:

• Professorlar va fan doktorlari (DSc): 15 nafar
• Dotsentlar va falsafa doktorlari (PhD): 28 nafar
• O‘zbekiston xalq artistlari va xizmat ko‘rsatgan artistlar: 22 nafar
• Katta o‘qituvchi va assistentlar: 55 nafardan ziyod

Institutning umumiy ilmiy salohiyati hozirgi kunda 35-38 foizni tashkil etadi. Pedagogik tarkibning salmoqli qismi xalqaro tanlovlar g‘oliblari va davlat mukofotlari sovrindorlaridan iborat. Ilmiy-tadqiqot ishlari asosan estrada san’ati nazariyasi, metodologiyasi va ijrochilik mahorati masalalariga bag‘ishlangan. Institut qoshida ilmiy-uslubiy kengash faoliyat ko‘rsatadi, u darsliklar va o‘quv qo‘llanmalarni nashrga tayyorlash jarayonini nazorat qiladi.

Talabalar soni va kontingenti

Institutda ta’lim olayotgan jami talabalar soni 2023-2024-o‘quv yili holatiga ko‘ra 650 nafardan oshgan. Shundan kunduzgi ta’lim shaklida 500 nafarga yaqin talaba tahsil olsa, sirtqi ta’lim shaklida 150 nafardan ortiq talaba ro‘yxatga olingan. Har yili institutga qabul kvotalari davlat buyurtmasi va to‘lov-kontrakt asosida shakllantiriladi. Talabalarning aksariyati ixtisoslashtirilgan san’at maktablari va musiqa kollejlari bitiruvchilaridir.

O‘quv jarayoni kredit-modul tizimi (ECTS) asosida tashkil etilgan bo‘lib, bu talabalarning o‘zlashtirish ko‘rsatkichlarini xalqaro darajada baholash imkonini beradi. Institutda xorijiy fuqarolar uchun ham o‘rinlar ajratilgan bo‘lib, hozirda qo‘shni respublikalardan kelgan yoshlar tahsil olmoqda.

Xalqaro hamkorlik aloqalari

Milliy estrada san’ati instituti xalqaro miqyosda o‘z nufuzini oshirish maqsadida bir qator xorijiy oliy ta’lim muassasalari va madaniyat markazlari bilan memorandumlar imzolagan. Hamkorlikning asosiy yo‘nalishlari talabalar va o‘qituvchilar almashinuvi, qo‘shma mahorat darslari (master-klasslar) hamda ilmiy-amaliy konferensiyalarni o‘z ichiga oladi. Asosiy hamkor davlatlar va muassasalar:

• Rossiya Federatsiyasi: Gnessinlar nomidagi Rossiya musiqiy akademiyasi, Sankt-Peterburg davlat madaniyat instituti.
• Turkiya: Anqara musiqa va tasviriy san’at universiteti, Istanbul texnik universiteti konservatoriyasi.
• Koreya Respublikasi: Seul san’at universiteti bilan o‘quv dasturlarini muvofiqlashtirish bo‘yicha kelishuvlar mavjud.
• Ozarbayjon: Ozarbayjon milliy konservatoriyasi bilan ijrochilik san’ati bo‘yicha tajriba almashinuvi yo‘lga qo‘yilgan.

Xalqaro hamkorlik doirasida institut jamoasi “Sharq taronalari”, “Maqom” va boshqa nufuzli xalqaro festivallarda faol ishtirok etib kelmoqda. Xorijlik professorlar institut o‘quv jarayoniga masofaviy va an’anaviy tarzda jalb qilingan.

Magistratura va doktorantura bosqichlari

Oliy malakali ilmiy va pedagog kadrlar tayyorlash tizimini uzluksiz ta’minlash maqsadida institutda magistratura hamda oliy ta’limdan keyingi ta’lim (doktorantura) yo‘nalishlari mavjud. Ushbu bosqichlarda ilmiy-tadqiqot ishlari estrada san’atining dolzarb muammolariga qaratiladi.

Magistratura: Institutda magistratura bosqichida hozirda 40 nafarga yaqin magistrant tahsil olmoqda. Ular asosan estrada cholg‘u ijrochiligi va vokal san’atining nazariy asoslari bo‘yicha ilmiy izlanishlar olib boradilar. Magistraturani tamomlagan bitiruvchilar oliy ta’lim muassasalarida pedagogik faoliyat yuritish huquqiga ega bo‘ladilar.

Doktorantura: Institutda 2022-yildan boshlab tayanch doktorantura (PhD) ixtisosligi bo‘yicha qabul yo‘lga qo‘yilgan. Hozirda 6 nafar tayanch doktorant va 10 nafardan ortiq mustaqil izlanuvchi o‘z dissertatsiyalari ustida ishlamoqda. Tadqiqotlar asosan 17.00.02 – “Musiqa san’ati” ixtisosligi doirasida olib boriladi. Institut ilmiy kengashi dissertatsiya himoyalari uchun zaruriy bazani shakllantirish jarayonida ishtirok etadi.

Ilmiy tadqiqotlarning natijalari institut tomonidan nashr etiladigan ilmiy jurnallar va to‘plamlarda e’lon qilinadi. Shuningdek, doktorantlar va magistrantlar xorijiy ilmiy bazalarda (Scopus, Web of Science) maqolalar chop etish bo‘yicha metodik yordam bilan ta’minlanadi. O‘quv dargohida ilmiy salohiyatni oshirishga qaratilgan ichki grantlar va davlat ilmiy-texnik dasturlari doirasidagi loyihalar ustuvor ahamiyatga ega.