Ipak yo‘li turizm va madaniy meros xalqaro universitetiKirish ballari 2025–2026

Ipak yo‘li turizm va madaniy meros xalqaro universiteti: Tashkil etilishi va rivojlanish bosqichlari

Ipak yo‘li turizm va madaniy meros xalqaro universiteti O‘zbekiston Respublikasi va Markaziy Osiyo mintaqasida turizm sohasidagi yetakchi oliy ta’lim muassasalaridan biri hisoblanadi. Mazkur universitet turizm industriyasi uchun yuqori malakali kadrlar tayyorlash, madaniy merosni saqlash va ushbu sohalarda ilmiy-tadqiqot ishlarini tizimli yo‘lga qo‘yish maqsadida tashkil etilgan. O‘quv dargohi Samarqand shahrida joylashgan bo‘lib, u nafaqat ta’lim markazi, balki xalqaro madaniy muloqot maydoni vazifasini ham o‘taydi.

Universitetning tashkil etilish tarixi

Universitetning tashkil etilishi bevosita O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning tashabbusi bilan bog‘liq. Ushbu g‘oya ilk bor 2018-yilning iyun oyida Xitoyning Tsindao shahrida bo‘lib o‘tgan Shanxay hamkorlik tashkiloti (SHT) sammitida ilgari surilgan. Mazkur tashabbus SHTga a’zo davlatlar tomonidan bir ovozdan qo‘llab-quvvatlangan.

Rasmiy ravishda universitet O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 28-iyundagi PQ-3815-sonli “Ipak yo‘li” turizm xalqaro universitetini tashkil etish to‘g‘risida”gi qarori bilan tashkil etilgan. 2021-yilda universitet faoliyati kengaytirilib, madaniy meros yo‘nalishi ham qo‘shilgani sababli muassasa nomi “Ipak yo‘li turizm va madaniy meros xalqaro universiteti” deb o‘zgartirildi. Universitetning birinchi va hozirgi rektori etib Aziz Abdukhakimov tayinlangan.

Fakultetlar ro‘yxati

Universitet tarkibida ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha quyidagi asosiy fakultetlar faoliyat yuritadi:

• Turizm menejmenti fakulteti
• Turizm xizmatlari va madaniy meros fakulteti

Ushbu fakultetlar doirasida turizm iqtisodiyoti, menejment, marketing va madaniy ob’ektlarni boshqarish kabi fundamental va amaliy yo‘nalishlar qamrab olingan. Har bir fakultet xalqaro standartlar asosida ishlab chiqilgan o‘quv rejalariga ega.

Ilmiy salohiyat va professor-o‘qituvchilar

Muassasaning ilmiy salohiyati yuqori ko‘rsatkichlarga ega bo‘lib, ta’lim jarayoni to‘liq ingliz tilida va xorijiy tajribalar asosida olib boriladi. Bugungi kunda universitetda 150 nafardan ortiq malakali mutaxassislar dars berib kelmoqda. Ularning 30 foizdan ortig‘i xorijiy davlatlardan taklif etilgan mutaxassislardir.

Professor-o‘qituvchilar tarkibi orasida fan doktorlari (DSc), falsafa doktorlari (PhD) va xalqaro miqyosdagi amaliyotchilar mavjud. Universitet ilmiy kengashi tomonidan muntazam ravishda turizm nazariyasi va amaliyoti, antropologiya, muzeyshunoslik va restavratsiya masalalari bo‘yicha fundamental tadqiqotlar o‘tkaziladi. O‘quv dargohi bazasida xalqaro ilmiy jurnallar nashr etiladi va yuqori impakt-faktorga ega bo‘lgan ilmiy bazalar bilan hamkorlik qilinadi.

Xalqaro hamkorlik aloqalari

Ipak yo‘li turizm va madaniy meros xalqaro universiteti o‘z faoliyatini global integratsiya asosida qurgan. Universitet Butunjahon turizm tashkiloti (UNWTO) bilan yaqin hamkorlik qiladi. Shuningdek, universitet quyidagi xalqaro ta’lim muassasalari va tashkilotlar bilan strategik bitimlarga ega:

• Pekin turizm instituti (Xitoy)
• Guanchjou universiteti (Xitoy)
• Sorbonna universiteti (Fransiya)
• Angers universiteti (Fransiya)
• Indoneziya turizm institutlari
• Turkiy davlatlar tashkilotining ta’lim tarmoqlari

Xalqaro hamkorlik doirasida talabalar va o‘qituvchilar almashinuvi dasturlari (Erasmus+, ITEC va boshqalar) yo‘lga qo‘yilgan. Universitet hududida turli davlatlarning madaniy markazlari va maxsus laboratoriyalari tashkil etilgan.

Talabalar soni va kontingent

Hozirgi vaqtda universitetda jami 2000 nafardan ortiq talaba tahsil olmoqda. Ularning tarkibida nafaqat O‘zbekiston fuqarolari, balki Markaziy Osiyo, Janubi-sharqiy Osiyo va Yevropa davlatlaridan kelgan xorijiy talabalar ham mavjud. Talabalar qabuli kvotalar asosida emas, balki xalqaro imtihon tizimlari va suhbatlar asosida amalga oshiriladi. O‘qishga qabul qilingan talabalar uchun barcha o‘quv materiallari raqamlashtirilgan bo‘lib, “Smart Campus” texnologiyalari joriy etilgan.

Magistratura va oliy ta’limdan keyingi ta’lim

Universitetda yuqori bosqich kadrlarini tayyorlashga alohida e’tibor qaratilgan. Magistratura va doktorantura (PhD) bosqichlari sohaning eng dolzarb muammolarini o‘rganishga yo‘naltirilgan. Magistratura yo‘nalishlarida ta’lim olish jarayoni amaliy tajriba bilan uzviy bog‘liq holda tashkil etilgan.

Magistratura bosqichida quyidagi ixtisosliklar mavjud:

• Turizm menejmenti
• Xalqaro mehmondo‘stlikni boshqarish
• Madaniy merosni boshqarish
• Muzeyshunoslik

Oliy ta’limdan keyingi ta’lim, ya’ni doktorantura (PhD/DSc) bosqichida tadqiqotchilar turizm iqtisodiyoti, tarixiy yodgorliklarni saqlash va barqaror turizmni rivojlantirish mavzularida dissertatsiya ishlarini himoya qiladilar. Universitet ilmiy-tadqiqot markazi sifatida turizm sohasidagi davlat dasturlari va strategik rejalarni ishlab chiqishda ishtirok etadi.

Innovatsion infratuzilma va kutubxona fondi

Universitet kutubxonasi Markaziy Osiyodagi eng boy turizm va madaniy merosga oid manbalar xazinasi hisoblanadi. Kutubxona fondida 20 mingdan ortiq bosma va elektron kitoblar mavjud bo‘lib, ularning aksariyati ingliz tilidagi noyob nashrlardir. Shuningdek, universitetda talabalar uchun zamonaviy o‘quv oshxonasi (training kitchen), mehmonxona xonalarining namunaviy laboratoriyalari va simulyatsiya markazlari faoliyat ko‘rsatadi.

O‘quv binosi eng zamonaviy texnologiyalar bilan jihozlangan bo‘lib, talabalar uchun interaktiv dars xonalari, videokonferensaloqa tizimlari va xalqaro standartlarga javob beradigan sport majmualari yaratilgan. Smart Education tizimi orqali talabalar dars jarayonlarini masofadan kuzatish va resurslardan cheksiz foydalanish imkoniyatiga ega.