Qoraqalpog‘iston qishloq xo‘jaligi va agrotexnologiyalar institutiKirish ballari 2025–2026

Qoraqalpog‘iston qishloq xo‘jaligi va agrotexnologiyalar instituti faoliyati va tarkibiy tuzilishi

Qoraqalpog‘iston qishloq xo‘jaligi va agrotexnologiyalar instituti O‘zbekiston Respublikasining shimoliy hududida agrar soha uchun yuqori malakali kadrlar tayyorlaydigan tayanch oliy ta’lim muassasalaridan biri hisoblanadi. Mazkur institut qishloq xo‘jaligini modernizatsiya qilish, sohaga innovatsion texnologiyalarni joriy etish va Orolbo‘yi hududining o‘ziga xos iqlim sharoitiga moslashgan agrotexnologiyalarni ishlab chiqish yo‘nalishida faoliyat yuritadi.

Institutning tashkil etilish tarixi

Qoraqalpog‘iston qishloq xo‘jaligi va agrotexnologiyalar instituti O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 10-dekabrdagi “O‘zbekiston Respublikasi qishloq xo‘jaligi ta’limi tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4917-sonli qarori asosida tashkil etilgan. Mazkur hujjatga muvofiq, Toshkent davlat agrar universitetining Nukus filiali negizida mustaqil institut maqomi berildi.

Tarixiy jihatdan olib qaralganda, ushbu ta’lim maskanining asosi 1992-yilda Toshkent davlat agrar universitetining Nukus filiali sifatida qo‘yilgan edi. Deyarli uch o‘n yillik faoliyati davomida muassasa mintaqadagi agrar sektorning ilmiy-amaliy ehtiyojlarini qondirishga xizmat qilib kelgan. Mustaqil institut sifatida qayta tashkil etilishi muassasaga o‘quv jarayonlarini mustaqil boshqarish, xalqaro aloqalarni kengaytirish va ilmiy tadqiqotlar ko‘lamini oshirish imkoniyatini berdi.

Fakultetlar va kafedralar tarkibi

Institutda o‘quv jarayoni va ilmiy-metodik ishlar ixtisoslashgan fakultetlar tizimi orqali muvofiqlashtiriladi. Hozirgi kunda muassasa tarkibida quyidagi fakultetlar faoliyat ko‘rsatmoqda:

• Agrobiologiya fakulteti
• Meva-sabzavotchilik va issiqxona xo‘jaligi fakulteti
• Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash va gidromelioratsiya fakulteti
• Agrobiznes va buxgalteriya hisobi fakulteti

Ushbu fakultetlar tarkibida 15 dan ortiq ixtisoslashgan kafedralar mavjud bo‘lib, ular paxtachilik, g‘allachilik, chorvachilik, o‘simliklar himoyasi, qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti va melioratsiya kabi sohalar bo‘yicha nazariy va amaliy mashg‘ulotlarni olib boradi.

Ilmiy salohiyat va pedagogik tarkib

Institutning ilmiy salohiyati yildan-yilga yuksalib bormoqda. Bugungi kunda muassasada 200 dan ortiq asosiy shtatdagi professor-o‘qituvchilar faoliyat yuritadi. Ularning ilmiy darajasi va unvonlari bo‘yicha ko‘rsatkichlari quyidagicha:

Oliy ta’lim muassasasida 10 nafardan ortiq fan doktori (DSc) va professorlar, 70 nafarga yaqin fan nomzodlari (PhD) va dotsentlar faoliyat ko‘rsatmoqda. Institutning umumiy ilmiy salohiyati o‘rtacha 35-40 foizni tashkil etadi. Ilmiy-tadqiqot ishlarining asosiy yo‘nalishlari Orol dengizining qurigan tubidagi sho‘rlangan yerlarni o‘zlashtirish, qurg‘oqchilikka chidamli ekin navlarini yaratish hamda resurs tejamkor sug‘orish texnologiyalarini joriy qilishga qaratilgan.

Institut qoshida ilmiy kengashlar va ilmiy-tadqiqot markazlari mavjud bo‘lib, ular yosh olimlarning dissertatsiya ishlarini himoya qilishlari uchun platforma bo‘lib xizmat qiladi. Shuningdek, muassasa tomonidan “Qoraqalpog‘iston qishloq xo‘jaligi va agrotexnologiyalari” nomli ilmiy jurnal nashr etiladi.

Xalqaro hamkorlik aloqalari

Qoraqalpog‘iston qishloq xo‘jaligi va agrotexnologiyalar instituti xalqaro miqyosda tan olinish va tajriba almashish maqsadida xorijiy oliy ta’lim muassasalari hamda ilmiy markazlar bilan yaqin hamkorlikni yo‘lga qo‘ygan. Hamkorlik geografiyasi MDH davlatlari, Yevropa Ittifoqi, Osiyo va Amerika qit’alarini qamrab oladi.

Asosiy xalqaro hamkorlar qatoriga quyidagilar kiradi:

• Ege universiteti (Turkiya) – qo‘shma ta’lim dasturlari va akademik almashinuv;
• Voronej davlat agrar universiteti (Rossiya) – ilmiy tadqiqotlar va kadrlar malakasini oshirish;
• Vayenshtefan-Trizdorf amaliy fanlar universiteti (Germaniya) – agrobiznes va qishloq xo‘jaligi menejmenti bo‘yicha loyihalar;
• Kansan davlat universiteti (AQSh) – qishloq xo‘jaligi ekinlari seleksiyasi yo‘nalishidagi hamkorlik.

Institut Erasmus+ dasturi doirasidagi xalqaro loyihalarda faol ishtirok etadi. Ushbu loyihalar o‘quv dasturlarini xalqaro standartlarga moslashtirish, laboratoriya uskunalarini yangilash va professor-o‘qituvchilarning xorijda malaka oshirishini ta’minlashga qaratilgan.

Talabalar soni va o‘quv jarayoni

Hozirgi vaqtda institutda jami 5 000 nafarga yaqin talaba tahsil olmoqda. Ulardan asosiy qismi kunduzgi ta’lim shaklida, qolganlari esa sirtqi va masofaviy ta’lim shakllarida bilim oladi. O‘quv jarayoni kredit-modul tizimi asosida tashkil etilgan bo‘lib, bu talabalarga mustaqil bilim olish va xalqaro almashinuv dasturlarida ishtirok etish imkonini beradi.

Institutda talabalar uchun zamonaviy o‘quv binolari, axborot-resurs markazi, laboratoriyalar va tajriba maydonlari yaratilgan. Amaliyot darslari asosan hududdagi yirik klasterlar, fermer xo‘jaliklari va ilmiy-tadqiqot stansiyalarida o‘tkaziladi.

Magistratura va doktorantura

Yuqori malakali ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlash tizimi institutning ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. Magistratura bosqichida qishloq xo‘jaligining tor doiradagi ixtisosliklari bo‘yicha kadrlar tayyorlanadi. Magistraturada tahsil olayotgan talabalar soni taxminan 150-200 nafarni tashkil etadi.

Doktorantura (tayanch doktorantura va doktorantura) tizimi orqali quyidagi ixtisosliklar bo‘yicha ilmiy izlanishlar olib boriladi:

• O‘simlikshunoslik;
• Seleksiya va urug‘chilik;
• Qishloq xo‘jaligi melioratsiyasi;
• O‘simliklar himoyasi;
• Qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti.

Ilmiy tadqiqotlar asosan sho‘rlangan yerlar unumdorligini oshirish, suvni tejaydigan texnologiyalarni tatbiq etish va chorvachilikda naslchilik ishlarini yaxshilashga yo‘naltirilgan. Institut huzurida ilmiy darajalar beruvchi ixtisoslashgan ilmiy kengashlar faoliyat ko‘rsatadi, bu esa hududning o‘zida yuqori malakali ilmiy kadrlar yetishib chiqishini ta’minlaydi.

Moddiy-texnik baza va infratuzilma

Institut tasarrufida zamonaviy jihozlangan laboratoriyalar mavjud bo‘lib, ular tuproq tahlili, o‘simliklar genetikasi va mahsulotlar sifati nazorati bilan shug‘ullanadi. Axborot-resurs markazi fondi 100 mingdan ortiq bosma va elektron adabiyotlarni o‘z ichiga olgan. Shuningdek, talabalar turar joylari, sport majmualari va o‘quv-tajriba xo‘jaliklari institut infratuzilmasining ajralmas qismi hisoblanadi.

O‘quv-tajriba xo‘jaliklarida talabalar nazariy bilimlarini amaliyotda sinab ko‘rishadi, yangi ekin navlarini sinovdan o‘tkazishadi va agrotexnik tadbirlarni bajarish ko‘nikmalarini shakllantirishadi. Bu esa bitiruvchilarning mehnat bozorida raqobatbardosh bo‘lishini ta’minlaydigan asosiy omillardan biridir.